Mantra 4

Sukta 47

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्रमिद् गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः । इन्द्रं वाणीरनूषत

IAST Transliteration

índram íd gāthíno bṛhád índram arkébhiḥ arkíṇaḥ | índraṃ vā́ṇīr anūṣata ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Indra indeed—the Great—do the gāthā-singers; Indra with hymns the hymn-crafty: Indra the voices have acclaimed.

Translation

इन्द्र को ही—महान को—गाथा-गायक गाते हैं; इन्द्र को—ऋचाओं/अर्कों से—स्तुति-कुशल स्तुतिकार। इन्द्र को वाणियाँ (स्वर) अनुगाती हुईं, प्रशंसा करती हैं।

Word by Word

• इन्द्रम्: Indra (as the one praised/invoked)
• इन्द्रम्: कर्म (स्तुत्य/उद्देश्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• गाथिनः: singers/chanters of gāthā-s
• गाथिनः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गाथिन् (प्रातिपदिक; गाथा-सम्बद्धः)

• बृहत्: great, lofty
• बृहत्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (स्तुत्य/उद्देश्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अर्केभिः: with hymns/songs of praise
• अर्केभिः: करण
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)

• अर्किणः: hymn-makers/chanters (those possessing hymns)
• अर्किणः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: अर्किन् (प्रातिपदिक; ‘अर्क-युक्त/अर्क-कर्ता’)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (स्तुत्य/उद्देश्य-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वाणीः: voices/utterances
• वाणीः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वाणी (प्रातिपदिक)

• अनूषत: praised, uttered (in praise)
• अनूषत: —
• Type: Verb
• Root: √वच् (अनु-उष्/वच्-पर्याय-प्रयोगः; वैदिक-रूपम् ‘अनूषत’ = ‘स्तुवन्ति/अवोचन्’)

Attribution

Rishi: RV-derived Indra-stuti attribution (varies).

Devata: Indra

Chandas: Anuṣṭubh-like

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From invocation-by-guilds to full acclamation: confidence rises through communal naming.","listener_experience":"A sense of being backed by tradition, craft, and collective voice; energizing and stabilizing.","intensity":6}