Sukta 5
यो व आपोऽपामग्नयोप्स्व१न्तर्यजुष्योऽ देवयजनः । इदं तानति सृजामि तान् माभ्यवनिक्षि । तैस्तमभ्यतिसृजामो यो३स्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । तं वधेयं तं स्तृषीयानेन ब्रह्मणानेन कर्मणानया मेन्या
yó va ā́po ’pā́m agnáyo ’psv àntaryajúṣyo ’devayájanaḥ | idáṃ tā́n áti sṛjāmi tā́n mā́bhy àvaníkṣi | táis tám abhyàtisṛjāmo yó ’smā́n dvéṣṭi yáṃ vayáṃ dvíṣmaḥ | táṃ vadhéyaṃ táṃ stṛṣīyā́nena bráhmaṇā́nena kármaṇā́nayā menyā́
Whoso of you, O Waters, are the Waters’ fires, lodged within the waters, fit for the inner Yajus, sacrificers unto no Gods—these I send forth beyond; wash them not back upon me. With them we hurl him forth against that man who hateth us, whom we ourselves do hate. Him would I smite, him would I crush, with this brahman, with this operation, with this wrathful impulse.
हे आपः! तुममें जो ‘अपाम्-अग्नयः’ (जल के अग्नि/अग्नि-तत्त्व) हैं—जो जलों के भीतर स्थित हैं, अन्तर्यजुस् के योग्य हैं, और देवों का यजन न करने वाले यजमान हैं—उन्हें मैं यहाँ से परे भेजता/छोड़ता हूँ; उन्हें लौटाकर मुझ पर न धोओ, मुझ पर न फेरो। उन्हीं के द्वारा हम उसे—उस पुरुष को—दूर फेंकते हैं जो हमसे द्वेष करता है, और जिसे हम भी द्वेष करते हैं। उसे मैं वध करूँ, उसे मैं चूर-चूर करूँ—इस ब्रह्म से, इस कर्म से, और इस मेरी क्रोध-शक्ति (मेनी) से।
Rishi: Atharvanic tradition (needs anukramaṇī confirmation)
Devata: Āpaḥ with immanent Agni-powers (agnayaḥ)
Chandas: Irregular/formulaic (requires metrical audit)
{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Wonder at paradoxical fire-in-water → rapid sealing → aggressive projection.","listener_experience":"A startling, charged feeling—cool medium with hot core—followed by a decisive outward thrust.","intensity":9}