Sutra 27
Devanagari script
महापशूनामेतेष्वेव स्थानेष्व् द्विगुणो दण्डः समुत्थानव्ययश्च ॥ कZ_०३.१९.२७ ॥
Transliteration
mahāpaśūnām eteṣv eva sthāneṣu dviguṇo daṇḍaḥ samutthānavyayaś ca ||
Translation
इन्हीं स्थितियों में बड़े पशुओं के मामले में दंड दुगुना होता है और अपराधी को उत्पन्न हुए खर्च भी चुकाने होते हैं।
Word by Word
महापशूनाम्of the large/major animals (major livestock)
महापशूनाम्:
TypeNoun
Rootपशु
Formषष्ठी-बहुवचनम् (सम्बन्ध/अधिकारः); प्रातिपदिकम्: महापशु (महा + पशु)
एतेषुin these
एतेषु:
TypePronoun
Rootएतद्
Formसप्तमी-बहुवचनम् (अधिकरणे)
एवonly/indeed
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formनिपातः; अव्ययम् (अवधारणार्थे)
स्थानेषुin the places/situations
स्थानेषु:
TypeNoun
Rootस्थान
Formसप्तमी-बहुवचनम् (अधिकरणे)
द्विगुणःdouble
द्विगुणः:
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण
Formप्रथमा-एकवचनम् पुंलिङ्गम्; विशेषणम् (दण्डस्य)
दण्डःthe penalty/fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formप्रथमा-एकवचनम् पुंलिङ्गम्; कर्तृ/विधेय-प्रातिपदिकम्
समुत्थानव्ययःand the expenses of recovery/raising (incidental costs)
समुत्थानव्ययः:
TypeNoun
Rootव्यय
Formप्रथमा-एकवचनम् पुंलिङ्गम्; प्रातिपदिकम्: समुत्थान-व्यय (समुत्थानस्य व्ययः)
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थे
Entities Mentioned
L
large animalsO
offenderO
owner/victimFAQs
The fine is punitive revenue to the state; consequential expenses are restorative payments to cover the victim’s actual losses arising from the injury.
They represent higher economic value and greater productive capacity; higher penalties protect the agrarian-fiscal base.