Sutra 4
Devanagari script
जनपदान्ते ध्रुवनिधिमापदर्थमभित्यक्तैः कारयेत् ॥ कZ_०२.५.०४ ॥
Transliteration
janapadānte dhruvanidhim āpadartham abhityaktaiḥ kārayet
Translation
जनपदों की सीमा पर वह आपत्ति-काल के लिए स्थायी निधि/आरक्षित खजाना, परित्यक्त/अधिग्रहण-रहित साधनों से स्थापित कराए।
Word by Word
जनपद-अन्तेat the border (frontier) of the janapada (realm)
जनपद-अन्ते:
TypeNoun
Rootजनपद; अन्त
Formसप्तमी एकवचनम् (अन्त-शब्दः); समासः—जनपदस्य अन्ते = जनपदान्ते; पुल्लिङ्गः
ध्रुव-निधिम्a fixed reserve-treasure (reserve fund)
ध्रुव-निधिम्:
TypeNoun
Rootध्रुव; निधि
Formद्वितीया एकवचनम्; निधि-शब्दः पुल्लिङ्गः; समासः—ध्रुवः निधिः = ध्रुवनिधिः
आपद्-अर्थम्for the purpose of emergency
आपद्-अर्थम्:
TypeNoun
Rootआपद्; अर्थ
Formद्वितीया एकवचनम् (अर्थ-शब्दः, पुं); समासः—आपदः अर्थः = आपदर्थः
अभित्यक्तैःby means of abandoned (left-behind) items/resources
अभित्यक्तैः:
TypeParticiple
Rootअभि-त्यज्
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः) ‘अभित्यक्त’ = abandoned/left; तृतीया बहुवचनम्; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भवः (प्रयोगे करणत्वेन)
कारयेत्should have (it) made/established
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (णिच्)
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ) परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative): ‘कारयेत्’ = cause to be made/establish
Entities Mentioned
D
dhruvanidhi (permanent reserve)J
janapada frontierFAQs
It diversifies risk and improves response time: if the capital is threatened or routes are cut, peripheral reserves can sustain operations locally.