Sutra 31
Devanagari script
प्राकारसमं मुखमवस्थाप्य त्रिभागगोधामुखं गोपुरं कारयेत् ॥ कZ_०२.३.३१ ॥
Transliteration
prākārasamaṃ mukhamavasthāpya tribhāgagodhāmukhaṃ gopuraṃ kārayet
Translation
प्राकार के समतल पर द्वार-मुख स्थापित करके, एक गोपुर बनवाए जिसका ‘गोधा-मुख’ (उभरा अग्रभाग) एक-तिहाई तक निकला हो।
Word by Word
प्राकारसमम्equal to the rampart (in height/level)
प्राकारसमम्:
TypeAdjective
Rootप्राकार; सम
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (समम् इति विशेषणम्)
मुखम्the front/opening (face/entrance)
मुखम्:
TypeNoun
Rootमुख
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
अवस्थाप्यhaving set/placed/established
अवस्थाप्य:
TypeVerb (absolutive)
Rootअव-स्था
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव), पूर्वक्रिया; उपसर्गः अव-; धातुः √स्था (1P)
त्रिभागगोधामुखम्with a ‘godhā-face’ front divided into three parts (a specified architectural form)
त्रिभागगोधामुखम्:
TypeAdjective
Rootत्रि; भाग; गोधा; मुख
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; गोपुरम् इति विशेषणम्
गोपुरम्a gatehouse / fortified gateway
गोपुरम्:
TypeNoun
Rootगोपुर
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया
कारयेत्should cause (it) to be made / should have (it) constructed
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ
Formणिच्-प्रयोग (causative) कारयति; विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
Entities Mentioned
P
prākāra (rampart)G
gopura (gatehouse)FAQs
A projection improves lateral coverage and flanking fire onto attackers at the gate, reducing blind spots.