Sutra 46
Devanagari script
करोत्येकमहश्छेदं तथैवैकं च चन्द्रमाः ॥ कZ_०२.२०.६५च्द् ॥
Transliteration
karoty ekam ahaś-chedaṃ tathaiva ekaṃ ca candramāḥ
Translation
इस प्रकार समय के साथ यह एक दिन का कटाव/समायोजन करता है; इसी तरह चन्द्रमा भी एक (दिन का समायोजन) करता है।
Word by Word
करोतिdoes; makes; produces
करोति:
TypeVerb
Rootकृ
Formलट् (वर्तमानकालः), परस्मैपदम्, प्रथमा-पुरुषः, एकवचनम्
एकम्one; a single
एकम्:
TypeNoun/Adjective
Rootएक
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (छेदम् इति)
अहःa day
अहः:
TypeNoun
Rootअहन्
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्
छेदम्a cut; division; (here) a time-division/unit
छेदम्:
TypeNoun
Rootछिद्
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मपदम् (करोति इति)
तथाso; likewise; in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Formअव्ययम्
एवindeed; just; exactly
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
Formअव्ययम् (निपातः)
एकम्one; a single
एकम्:
TypeNoun/Adjective
Rootएक
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (छेदम् इति, अध्याहृतम्)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्ययम् (समुच्चयार्थकः निपातः)
चन्द्रमाःthe moon
चन्द्रमाः:
TypeNoun
Rootचन्द्र
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृपदम् (करोति इति)
Entities Mentioned
C
Candramā (Moon)FAQs
A formal rule for inserting/removing days to keep the official calendar aligned with observable cycles, preventing administrative disorder.