Sutra 23

Devanagari script

तासामर्धधरणावरं पलम् द्विपलावरमुत्तरलोहं षडङ्गुलावराश्चायामाः ॥ कZ_०२.१९.२३ ॥

Transliteration

tāsāmardhadharaṇāvaraṃ palam dvipalāvaramuttaralohaṃ ṣaḍaṅgulāvarāścāyāmāḥ

Translation

उन पात्रों के लिए पल-मान में आधे धारणक की कमी स्वीकार्य है; उत्तरलोह के मान में दो पल की कमी स्वीकार्य है; और उनकी लंबाई में छह अंगुल की कमी स्वीकार्य है।

Word by Word

• तासाम्: of those (items)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-बहुवचनम् (स्त्रीलिङ्गे)

• अर्ध-धरणा-वरम्: exceeding by half a dharaṇā
• Type: Adjective (measure-specification)
• Root: अर्ध (अव्यय/पूर्वपद) + धरणा (धृ) + वर (वृ/वृञ् ‘to choose’, here as suffixal ‘-vara’ = ‘exceeding by’)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘वरम्’ = ‘अधिकम्/अतिरिक्तम्’ (exceeding by)

• पलम्: a pala (unit of weight)
• Type: Noun (measure)
• Root: पल (मान-शब्द)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्

• द्वि-पल-वरम्: exceeding by two palas
• Type: Adjective (measure-specification)
• Root: द्वि (संख्या) + पल (मान) + वर (measure ‘exceeding by’)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘वरम्’ = ‘अधिकम्’

• उत्तर-लोहम्: superior metal
• Type: Noun (technical material term)
• Root: उत्तर (विशेषण) + लोह (धातु/धातु-शब्द)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्

• षड्-अङ्गुल-वराः: exceeding by six aṅgulas (finger-breadths)
• Type: Adjective (measure-specification)
• Root: षड् (संख्या) + अङ्गुल (मान) + वर (excess)
• Form: पुंलिङ्गे/स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (contextually agreeing with ‘आयामाः’); ‘वराः’ = ‘अधिकाः’

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• आयामाः: lengths / longitudinal measures
• Type: Noun
• Root: आयाम (आ + यम्)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्

Entities Mentioned

• dhāraṇika
• pala
• uttaraloha
• aṅgula

More Details

FAQs

What is the policy logic of specifying 'allowed deficiency' (avarā) values?

It converts enforcement from ad hoc judgment to rule-based inspection, enabling consistent penalties and reducing corruption or arbitrary harassment.