Sutra 22

Devanagari script

पञ्चपलावरा व्यावहारिकी भाजन्यन्तःपुरभाजनी च ॥ कZ_०२.१९.२२ ॥

Transliteration

pañcapalāvarā vyāvahārikī bhājanyantaḥpurabhājanī ca

Translation

मापन के लिए (मानक) पात्र हों—व्यावहारिकी (व्यापारिक) और अन्तःपुर-भाजनी; इनकी अनुमेय कमी की सीमा पाँच पल है।

Word by Word

• पञ्चपलावरा: of five palāvara measure (i.e., having a five-palāvara quantity)
• Type: Noun (adjectival)
• Root: पलावर
• Form: प्रथमा-बहुवचनम्; स्त्रीलिङ्ग (व्यावहारिकी-आदि विशेष्येण सह) — ‘पञ्च पलावराः’ इति बहुव्रीह्यर्थे विशेषणवत् प्रयोगः

• व्यावहारिकी: the (standard) transactional/official one (used for dealings)
• Type: Noun (feminine) / adjective used substantively
• Root: व्यवहार
• Form: प्रथमा-एकवचनम्; स्त्रीलिङ्ग; ‘व्यावहारिक’ (व्यवहारसम्बन्धी) इत्यस्य स्त्रीरूपम्

• भाजन: vessel; container (measure-vessel)
• Type: Noun (neuter)
• Root: भाज्
• Form: प्रथमा-एकवचनम्; नपुंसकलिङ्ग; ‘भाजनम्’ = पात्रम्

• अन्तःपुरभाजनी: the inner-palace (harem/royal household) vessel/measure
• Type: Noun (feminine)
• Root: अन्तःपुर + भाजन
• Form: प्रथमा-एकवचनम्; स्त्रीलिङ्ग; ‘अन्तःपुरस्य भाजनी’

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्ययम्

Entities Mentioned

• vyāvahārikī (commercial measure)
• antaḥpura (inner palace)
• bhājanī (measure vessel)
• pala

More Details

FAQs

Why distinguish commercial and inner-palace measuring vessels?

It separates public-market enforcement from internal royal provisioning controls, enabling tailored oversight while keeping both anchored to state standards.