Sutra 35
Devanagari script
तिमितमपरान्नं द्विगुणमर्धाधिकं विरूढानाम् ॥ कZ_०२.१५.३५ ॥
Transliteration
timitam aparānnaṃ dviguṇam ardha-adhikaṃ virūḍhānām
Translation
अन्य पके खाद्य (अपरान्न) के लिए मान दुगुना है; अंकुरित अनाज (विरूढ) के लिए ढाई गुना।
Word by Word
तिमितम्thickened/solidified (food)
तिमितम्:
TypeAdjective
Rootतिमित
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (अन्नम् इत्यस्य)
अपरम्other/another
अपरम्:
TypeAdjective/Pronoun
Rootअपर
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (अन्नम् इत्यस्य)
अन्नम्food; cooked grain
अन्नम्:
TypeNoun
Rootअन्न
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्
द्विगुणम्double in quantity
द्विगुणम्:
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (अन्नम् इत्यस्य)
अर्धाधिकम्one-and-a-half times; half more
अर्धाधिकम्:
TypeAdjective
Rootअर्ध + अधिक
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (अन्नम् इत्यस्य)
विरूढानाम्of the grown-ups/adults
विरूढानाम्:
TypeParticiple used as Noun/Adjective
Rootवि + रुह् (रुहँ)
Formषष्ठी बहुवचनम्; भूतकृदन्त-रूपम् (विरूढ = उन्नत/वयःप्राप्त)
Entities Mentioned
A
aparānna (other cooked foods)V
virūḍha (sprouted grains)FAQs
That they are not ad hoc estimates but officially fixed rates—usable for audits, budgeting, and enforcement against kitchen/store manipulation.