Sutra 47
Devanagari script
यद्घनानां तीक्ष्णेनोल्लिखन्ति तदुल्लेखनम् ॥ कZ_०२.१४.४७ ॥
Transliteration
yad ghanānāṃ tīkṣṇenollikhanti tad ullekhanam
Translation
जब वे ठोस वस्तुओं को किसी तीक्ष्ण औज़ार से खुरचकर पदार्थ निकालते हैं, उसे उल्लेखन (खुरचना) कहते हैं।
Word by Word
यत्that which; whatever
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (यत् = 'which/that which')
घनानाम्of hammers/mallets
घनानाम्:
TypeNoun
Rootघन
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी (genitive plural)
तीक्ष्णेनwith a sharp (tool/edge)
तीक्ष्णेन:
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; एकवचन; तृतीया (instrumental singular)
उल्लिखन्तिthey scrape/engrave
उल्लिखन्ति:
TypeVerb
Rootउत् + लिख्
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन; धातु: लिख् (to scratch/inscribe), उपसर्ग: उत् (उल्लिख् = to scrape out/engrave)
तत्that (process/act)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
उल्लेखनम्(is called) scraping/engraving
उल्लेखनम्:
TypeNoun (verbal noun/action noun)
Rootउत् + लिख् (उल्लेखन)
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (predicate nominative); कृदन्त-भाववाचक (action noun)
Entities Mentioned
S
sharp tool (tīkṣṇa) (implied)A
artisan (implied)FAQs
Scraping can be hidden as routine finishing/engraving while steadily reducing weight or thickness without obvious breakage.