Sutra 14

Devanagari script

ऊषरकर्बुरः पक्वलोष्ठवर्णो वा त्रपुधातुः ॥ कZ_०२.१२.१४ ॥

Transliteration

ūṣarakarburaḥ pakvaloṣṭhavarṇo vā trapudhātuḥ

Translation

राँगे (टिन) का अयस्क/धातु ऊसर-सी चितकबरी होती है या पके हुए ढेले के रंग की होती है।

Word by Word

• ऊषरकर्बुरः: mottled/variegated with a saline/alkaline tinge (i.e., salt-and-pepper, brackish-speckled)
• Type: Noun (Adjective)
• Root: कर्बुर
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम् (त्रपुधातुः इत्यस्य)

• पक्वलोष्ठवर्णः: having the color of a ripe clod of earth (baked/ripe soil-lump color)
• Type: Noun (Adjective)
• Root: वर्ण
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम् (त्रपुधातुः इत्यस्य); पक्वलोष्ठस्य वर्णः

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम्

• त्रपुधातुः: the metal tin (trapu)
• Type: Noun
• Root: धातु
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; त्रपु-धातुः (धातु-शब्दः ‘धातु/अयस्/खनिज’ अर्थे)

Entities Mentioned

• trapu (tin)
• ūṣara (saline soil marker)
• pakva-loṣṭha color marker

More Details

FAQs

Why are ‘earth/clod’ analogies used?

They translate technical mineral recognition into common visual references so non-specialist officials can apply them in the field.