Arthashastra — Abhiyasyatkarma, Sutra 14
Devanagari script
मित्रं चेन्न संधिमिच्छेदभीक्ष्णमुपजपेत् ॥ कZ_०९.६.१४ ॥
Transliteration
mitraṃ cenna saṃdhim icched abhīkṣṇam upajapet
Translation
यदि मित्र संधि करना न चाहे, तो उसे बार-बार साधकर और समझा-बुझाकर अपने पक्ष में करना चाहिए।
Word by Word
मित्रम्an ally / friend
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (contextually: द्वितीया एकवचन, कर्म)
चेत्if
चेत्:
TypeParticle
Rootचेत्
Formअव्यय; शर्तार्थक (conditional)
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक अव्यय
सन्धिम्a treaty / peace (agreement)
सन्धिम्:
TypeNoun
Rootसन्धि
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (कर्म)
इच्छेत्should desire / would wish
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष् (इच्छ)
Formलोट्/विधिलिङ्? → विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन; धातु: इष् (इच्छ)
छेदभीक्ष्णम्repeatedly with (intent of) breaking (it); persistently aiming at rupture
छेदभीक्ष्णम्:
TypeAdverbial (Karmadhāraya compound used adverbially)
Rootछेद + भीक्ष्ण
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (उपजपेत् इत्यस्य विशेषणम्)
उपजपेत्should secretly work upon / undermine (by covert persuasion)
उपजपेत्:
TypeVerb
Rootउप + जप्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन; धातु: जप्; उपसर्ग: उप-
Entities Mentioned
M
mitra (ally/friend)FAQs
Continuous, low-friction diplomatic engagement—repeated messaging, inducements, reassurance, and relationship maintenance—until the ally becomes receptive.