Adhyaya 7: The Sanctity of Gayā: Raibhya’s Encounter and Hymn to Viṣṇu (Gadādhara)

Verse 1

धरण्युवाच । रैभ्योऽसौ मुनिशार्दूलः श्रुत्वा सिद्धं वसुं तदा । स्वयं किमकरोद् देव संशयो मे महानयम् ॥ ७.१ ॥

ધરણી બોલી—હે દેવ! મુનિશાર્દૂલ રૈભ્યે ત્યારે સિદ્ધ વસુ વિશે સાંભળી પોતે શું કર્યું? મારા મનમાં આ મહાન સંશય ઊભો થયો છે।

Verse 2

श्रीवराह उवाच । स रैभ्यो मुनिशार्दूलः श्रुत्वा सिद्धं वसुं तदा । आजगाम गयां पुण्यां पितृतीर्थं तपोधनः । तत्र गत्वा पितॄन् भक्त्या पिण्डदानेन तर्पयत् ॥ ७.२ ॥

શ્રીવરાહ બોલ્યા—ત્યારે મુનિશાર્દૂલ રૈભ્ય, સિદ્ધ વસુ વિશે સાંભળી, તપોધન બની પવિત્ર ગયા—પિતૃતીર્થ—માં આવ્યો. ત્યાં જઈ ભક્તિપૂર્વક પિંડદાન કરીને પિતૃઓને તૃપ્ત કર્યા।

Verse 3

ततो वै सुमहत्तीव्रं तपः परमदुष्चरम् । चरतोऽस्य तत्तीव्रं तपो रैभ्यस्य धीमतः । आजगाम महायोगी विमानस्थोऽतिदीप्तिमान् ॥ ७.३ ॥

પછી ધીમાન રૈભ્યે અતિ તીવ્ર અને પરમ દુષ્કર તપ આચર્યું. તે તેવા તીવ્ર તપમાં રત હતો ત્યારે, વિમાનમાં સ્થિત અતિ દીપ્તિમાન એક મહાયોગી તેની પાસે આવ્યો।

Verse 4

त्रसरॆणुसमे शुद्धे विमानॆ सूर्यसन्निभे । परमाणुप्रमाणेन पुरुषस्तत्र दीप्तिमान् ॥ ७.४ ॥

ત્રસરેણુ સમાન પરિમાણવાળું, શુદ્ધ અને સૂર્યસન્નિભ તેજવાળું તે વિમાન હતું; તેમાં પરમાણુ-પ્રમાણનો એક દીપ્તિમાન પુરુષ ત્યાં હતો।

Verse 5

सोऽब्रवीद् रैभ्य किं कार्यं तपश्चरसि सुव्रत । एवमुक्त्वा दिवो भूमिं मापयामास वै पुमान् ॥ ७.५ ॥

તે બોલ્યો—હે સુવ્રત રૈભ્ય! તું કયા કાર્ય માટે તપ કરે છે? એમ કહી તે પુરુષે આકાશમાંથી ધરતીને માપવા માંડી।

Verse 6

तत्रापि रथपञ्चाभं विमानं सूर्यसन्निभम् । युगपद् ब्रह्मभुवनं व्याप्नुवन्तं ददर्श सः ॥ ७.६ ॥

ત્યાં પણ તેણે પંચવિધ તેજથી દીપ્ત, સૂર્યસમાન વિમાન જોયું; અને તે એકસાથે બ્રહ્મલોકને વ્યાપતું હોવાનું તેણે દર્શન કર્યું।

Verse 7

ततः स विस्मयाविष्टो रैभ्यः प्रणतिपूर्वकम् । पप्रच्छ तं महायोगिन् को भवान् प्रब्रवीतु मे ॥ ७.७ ॥

પછી આશ્ચર્યથી ભરાયેલા રૈભ્યે પ્રથમ પ્રણામ કરીને તે મહાયોગીને પૂછ્યું—“આપ કોણ છો? કૃપા કરીને મને કહો.”

Verse 8

पुरुष उवाच । अहं रुद्रादवरजो ब्रह्मणो मानसः सुतः । नाम्ना सनत्कुमार इति जनलोके वसाम्यहम् ॥ ७.८ ॥

પુરુષે કહ્યું—“હું રુદ્રથી કનિષ્ઠ, બ્રહ્માનો માનસપુત્ર છું. નામે સનત્કુમાર; હું જનલોકમાં વસું છું.”

Verse 9

भवतः पार्श्वमायातः प्रणयेन तपोधन । धन्योऽसि सर्वथा वत्स ब्रह्मणः कुलवर्धनः ॥ ७.९ ॥

હે તપોધન! તું સ્નેહથી મારી પાસે આવ્યો છે. વત્સ, તું સર્વથા ધન્ય છે—બ્રહ્માના કુળનો વર્ધક છે.

Verse 10

रैभ्य उवाच । नमोऽस्तु ते योगिवर प्रसीद दयां मह्यं कुरुषे विश्वरूप । किमत्र कृत्यं वद योगिसिंह कथं हि धन्योऽहमुक्तस्त्वया च ॥ ७.१० ॥

રૈભ્યે કહ્યું—“હે યોગિવર, તમને નમસ્કાર. પ્રસન્ન થાઓ; હે વિશ્વરૂપ, મારા પર દયા કરો. હે યોગિસિંહ, અહીં શું કર્તવ્ય છે તે કહો; અને તમે મને સંબોધ્યો—એથી હું કેવી રીતે ધન્ય થયો?”

Verse 11

सनत्कुमार उवाच । धन्यस्त्वमेव द्विजवर्यमुख्य यद् वेदवादाभिरतः पितॄंश्च । प्रीणासि मन्त्रव्रतजप्यहोमैर्गयां समासाद्य तथाऽन्नपिण्डैः ॥ ७.११ ॥

સનત્કુમાર બોલ્યા—હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ! તું ખરેખર ધન્ય છે, કારણ કે વેદપાઠમાં રત રહીને તું પિતૃઓને પણ પ્રસન્ન કરે છે. ગયામાં પહોંચી મંત્રવ્રત, જપ અને હોમ તથા અન્નપિંડ અર્પણ દ્વારા તું તેમનું તર્પણ કરે છે.

Verse 12

शृणुष्व चान्यं नृपतिर्बभूव विशालनामास पुरीं विशालाम् । उवास धन्यो धृतिमानपुत्रः स्वयं विशालाधिपतिर्द्विजाग्र्यान् । पप्रच्छ पुत्रार्थममित्रसाह - स्ते ब्राह्मणाश्चोचुरदीनसत्त्वाः ॥ ७.१२ ॥

હવે બીજો પ્રસંગ સાંભળો—વિશાલ નામનો એક રાજા હતો, જે વિશાલા નામની મહાન નગરીમાં વસતો હતો. તે ધન્ય, ધૈર્યવાન, પરંતુ નિઃસંતાન હતો; વિશાલાનો અધિપતિ બની તેણે દ્વિજશ્રેષ્ઠોને પુત્રપ્રાપ્તિ વિષે પૂછ્યું. તે બ્રાહ્મણો અડગ મનથી ઉત્તર આપવા લાગ્યા.

Verse 13

ऋगत्वा गयामन्नदानैरनेकैः । ध्रुवं सुतस्ते भविता नृपीश सुसंप्रदाता सकलक्षितीशः ॥ ७.१३ ॥

હે નૃપેશ! ગયામાં જઈ અનેક અન્નદાન કરવાથી નિશ્ચિતપણે તને પુત્ર થશે; અને તે ઉત્તમ દાતા તથા સમગ્ર પૃથ્વીનો અધિપતિ બનશે.

Verse 14

इतीरितो ब्राह्मणैः स प्रहृष्टो राजा विशालाधिपतिः प्रयत्नात् । आगत्य तेन प्रवरेण तीर्थे मघासु भक्त्याऽथ कृतं पितॄणाम् ॥ ७.१४ ॥

બ્રાહ્મણોએ એમ કહ્યાથી વિશાલાનો અધિપતિ તે રાજા અત્યંત પ્રસન્ન થયો. પછી પ્રયત્નપૂર્વક તે શ્રેષ્ઠ તીર્થમાં ગયો અને મઘા નક્ષત્રકાળે ભક્તિથી પિતૃકર્મ કર્યું.

Verse 15

पिण्डप्रदानं विधिना प्रयत्नाददद्वियत्यूत्तममूर्तयस्तान् । पश्यन् स पुंसः सितपीतकृष्णानुवाच राजा किमिदं भवद्भिः । उपेक्ष्यते शंसत सर्वमेव कौतूहलं मे मनसि प्रवृत्तम् ॥ ७.१५ ॥

વિધિ મુજબ પ્રયત્નપૂર્વક તેઓ પિંડપ્રદાન કરી રહ્યા હતા ત્યારે રાજાએ તેજસ્વી ઉત્તમ દેહવાળા પુરુષોને જોયા—કોઈ શ્વેત, કોઈ પીળા, કોઈ કૃષ્ણવર્ણ. તેમને જોઈ રાજા બોલ્યો—“આપ લોકો શું ઉપેક્ષા કરો છો? બધું કહો; મારા મનમાં ભારે કૌતૂહલ ઊભું થયું છે.”

Verse 16

सीता उवाच । अहं सीतस्ते जनकोऽस्मि तात नाम्ना च वृत्तेन च कर्मणा च । अयं च मे जनको रक्तवर्णो नृशंसकृद् ब्रह्महा पापकामी ॥ ७.१६ ॥

સીતા બોલી—હું સીતા છું; હે પુત્ર, નામથી, વર્તનથી અને કર્મથી હું જ તારો પિતા છું. અને આ મારો જનક રક્તવર્ણનો છે—નૃશંસ કર્મ કરનાર, બ્રાહ્મણહંતક અને પાપકામી.

Verse 17

अधीश्वरो नाम परः पिता ऽस्य कृष्णो वृत्त्या कर्मणा चापि कृष्णः । एतेन कृष्णेन हताः पुरा वै जन्मन्यनेके ऋषयः पुराणाः ॥ ७.१७ ॥

આનો પરમ પિતા ‘અધીશ્વર’ નામે પ્રસિદ્ધ છે; સ્વભાવ અને કર્મથી પણ તે ‘કૃષ્ણ’ છે. આ કૃષ્ણે પૂર્વકાળે એક જન્મમાં અનેક પ્રાચીન ઋષિઓને મારી નાખ્યા હતા.

Verse 18

एतौ मृतौ द्वावपि पुत्र रौद्र- मवीचिसंज्ञं नरकं प्रपन्नौ । अधीश्वरो मे जनकः परोऽस्य कृष्णः पिता द्वावपि दीर्घकालम् । अहं च शुद्धेन निजेन कर्मणा शक्रासनं प्रापितो दुर्लभं ततः ॥ ७.१८ ॥

હે પુત્ર, તે બંને મૃત્યુ પામીને રૌદ્ર ‘અવીચિ’ નામના નરકમાં પડ્યા. મારો જનક પરમ અધીશ્વર છે અને તેનો પિતા કૃષ્ણ—બંને દીર્ઘકાલ (ત્યાં રહ્યા). પરંતુ હું મારા શુદ્ધ કર્મથી દુર્લભ શક્રાસનને પ્રાપ્ત થયો.

Verse 19

त्वया पुनर्मन्त्रविदा गयायां पिण्डप्रदानेन बलादिमौ च । मेलापितौ तीर्थपिण्डप्रदान-प्रभावतो मे नरकाश्रितावपि ॥ ७.१९ ॥

અને ફરી, મંત્રવિદ એવા તમે ગયામાં પિંડપ્રદાન કરીને બલ વગેરે તે બંનેને મિલાવ્યા; તીર્થ અને પિંડદાનના પ્રભાવથી નરકમાં આશ્રિત મારા તે બંનેને પણ (ઉદ્ધાર/રાહત) મળી.

Verse 20

पितॄन् पितामहांस्तत्र तथैव प्रपितामहान् । प्रीणयामीति तत्तोयं त्वया दत्तमरिंदम ॥ ७.२० ॥

‘ત્યાં હું પિતૃઓને, પિતામહોને અને પ્રપિતામહોને તૃપ્ત કરું છું’—એવો સંકલ્પ કરીને, હે અરિંદમ, તે જળ તમે અર્પણ કર્યું.

Verse 21

तेनास्मद्युगपद्य्योगो जातो वाक्येन सत्तम । तीर्थप्रभावाद् गच्छामः पितृलोकं न संशयः ॥ ७.२१ ॥

હે સત્તમ, તમારા વચનથી અમારે માટે તત્કાળ યોગ (સંબંધ) ઉત્પન્ન થયો. આ તીર્થના પ્રભાવથી અમે પિતૃલોકમાં જઈએ છીએ—કોઈ સંશય નથી.

Verse 22

अत्र पिण्डप्रदानेन एतौ तव पितामहौ । दुर्गतावपि संसिद्धौ पापकृद्विकृतिं गतौ ॥ ७.२२ ॥

અહીં પિંડપ્રદાનથી તમારા આ બે પિતામહો—દુર્ગતિમાં પડેલા હોવા છતાં—સિદ્ધિ પામ્યા; પાપકર્મથી થયેલી વિકૃતિને પાર ગયા.

Verse 23

तीर्थप्रभाव एषोऽस्मिन् ब्रह्मघ्नस्यापि तत्सुतः । पुतः पिण्डप्रदानेन कुर्यादुद्धरणं पुनः ॥ ७.२३ ॥

આ તીર્થનો એવો પ્રભાવ છે કે બ્રહ્મહત્યારા નો પુત્ર પણ પિંડપ્રદાનથી શુદ્ધ થાય છે અને ફરી (પિતૃઓનું) ઉદ્ધાર કરી શકે છે.

Verse 24

एतस्मात् कारणात् पुत्र अहमेतौ विगृह्य वै । आगतोऽस्मि भवन्तं वै द्रष्टुं यास्यामि साम्प्रतम् । एतस्मात् कारणाद् रैभ्य भवान् धन्यो मयोच्यते ॥ ७.२४ ॥

“આ કારણથી, પુત્ર, એ બંનેને સામનો કરીને હું આવ્યો છું; હવે હું તને જોવા જઈશ. આ જ કારણથી, હે રૈભ્ય, તું મારા દ્વારા ધન્ય કહેવાય છે.”

Verse 25

सकृद् गयाभिगमनं सकृत्पिण्डप्रदापनम् । दुर्लभं त्वं पुनर्नित्यमस्मिन्नेव व्यवस्थितः ॥ ७.२५ ॥

ગયામાં એકવાર જવું અને એકવાર પિંડપ્રદાન કરવું તો સુલભ છે; પરંતુ તમે—જે નિત્ય અહીં જ સ્થિત રહો છો—દુર્લભ છો.

Verse 26

किमनु प्रोच्यते रैभ्य तव पुण्यमिदं प्रभो । येन साक्षाद् गदापाणिर्दृष्टो नारायणः स्वयम् ॥ ७.२६ ॥

હે રૈભ્ય, હે પ્રભુ! તારા આ પુણ્ય વિશે વધુ શું કહેવું? જેના દ્વારા સ્વયં ગદાપાણિ નારાયણનું સાક્ષાત્ દર્શન થયું।

Verse 27

ततो गदाधरः साक्षादस्मिंस्तीर्थे व्यवस्थितः । अतोऽतिविख्याततमं तीर्थमेतद् द्विजोत्तम ॥ ७.२७ ॥

ત્યારબાદ ગદાધર સ્વયં આ તીર્થમાં સાક્ષાત્ સ્થિત થયા. તેથી, હે દ્વિજોત્તમ, આ તીર્થ અતિપ્રસિદ્ધ છે।

Verse 28

श्रीवराह उवाच । एवमुक्त्वा महायोगी तत्रैवान्तरधीयत । रैभ्योऽपि च गदापाणेर्हरेः स्तोत्रमथाकरोत् ॥ ७.२८ ॥

શ્રીવરાહ બોલ્યા—આવું કહી મહાયોગી ત્યાં જ અંતર્ધાન થયા. ત્યારબાદ રૈભ્યએ પણ ગદાપાણિ હરિનું સ્તોત્ર રચ્યું।

Verse 29

रैभ्य उवाच । गदाधरं विबुधजनैरभिष्टुतं धृतक्ष्ममं क्षुधितजनार्त्तिनाशनम् । शिवं विशालासुरसैन्यमर्दनं नमाम्यहं हतसकलाशुभं स्मृतौ ॥ ७.२९ ॥

રૈભ્ય બોલ્યો—દેવ-મુનિજનોથી સ્તુત ગદાધરને હું નમસ્કાર કરું છું; જે પૃથ્વી ધારણ કરે છે, ભૂખ્યા જનની આર્તિ નાશ કરે છે; કલ્યાણમય, વિશાળ અસુરસેનાનો મર્દનકર્તા છે—જેનાં સ્મરણથી સર્વ અશુભ નાશ પામે છે।

Verse 30

पुराणपूर्वं पुरुषं पुरुषाश्रितं पुरातनं विमलमलं नृणां गतिम् । त्रिविक्रमं धृतधरणिं बलिर्हं गदाधरं रहसि नमामि केशवम् ॥ ७.३० ॥

અંતરંગ ભક્તિથી હું કેશવને નમસ્કાર કરું છું—જે આદિપુરુષ, સર્વ જીવોનો આશ્રય, પ્રાચીન, નિર્મળ-નિષ્કલંક અને મનુષ્યોની પરમ ગતિ છે; જે ત્રિવિક્રમ, ધરણી ધારક, બલિને દમન કરનાર, અને ગદાધર છે।

Verse 31

सुशुद्धभावं विभवैरुपावृतं श्रियावृतं विगतमलं विचक्षणम् । क्षितीश्वरैरपगतकिल्बिषैः स्तुतं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३१ ॥

જે ગદાધરને પ્રણામ કરે છે—જેનો ભાવ અતિ શુદ્ધ છે, જે વૈભવથી આવૃત છે, શ્રીથી અલંકૃત છે, મલરહિત અને વિવેકી છે, તથા પાપમુક્ત ભૂપતિઓ દ્વારા સ્તુત છે—તે સુખપૂર્વક વસે છે।

Verse 32

सुरासुरैरर्च्चितपादपङ्कजं केयूरहाराङ्गद मौलिधारिणम् । अब्दौ शयानं च रथाङ्गपाणिनं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३२ ॥

જે ગદાધરને પ્રણામ કરે છે—જેનાં કમળચરણો દેવો અને અસુરો દ્વારા પૂજિત છે, જે કેયૂર, હાર, અંગદ અને મૌલી ધારણ કરે છે, જે સમુદ્રમાં શયન કરે છે અને જેના હાથમાં ચક્ર છે—તે સુખથી વસે છે।

Verse 33

सितं कृते त्रेतायुगेऽरुणं विभुं तथा तृतीये पीतवर्णमच्युतम् । कलौ घनालिप्रतिमं महेश्वरं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३३ ॥

કૃતયુગમાં તેઓ શ્વેત; ત્રેતાયુગમાં તે વિભુ અરુણવર્ણ; તૃતીય (દ્વાપર) યુગમાં અચ્યુત પીતવર્ણ। કલિયુગમાં તેઓ ઘનમેઘસમ શ્યામ—મહેશ્વર, ગદાધર। જે તેમને પ્રણામ કરે છે તે સુખથી વસે છે।

Verse 34

बीजोद्भवो यः सृजते चतुर्मुख-स्तथैव नारायणरूपतो जगत् । प्रपालयेद् रुद्रवपुस्तथान्तकृद् गदाधरो जयतु षडर्धमूर्तिमान् ॥ ७.३४ ॥

ષડર્ધમૂર્તિમાન ગદાધરનો જય થાઓ: જે બીજોદ્ભવ ચતુર્મુખ (બ્રહ્મા) બની સૃષ્ટિ કરે છે; નારાયણરૂપે જગતનું પાલન કરે છે; રુદ્રવપુથી રક્ષા કરે છે; અને અંતકૃદ્રૂપે સંહાર કરે છે।

Verse 35

सत्त्वं रजश्चैव तमो गुणास्त्रयस् त्वेतॆषु नान्यस्य समुद्भवः किल । स चैक एव त्रिविधो गदाधरो दधातु धैर्यं मम धर्ममोक्षयोः ॥ ७.३५ ॥

સત્ત્વ, રજસ અને તમસ—આ ત્રણ ગુણ છે; ખરેખર, આ સિવાય પ્રકટ થવાનો બીજો કોઈ સ્ત્રોત નથી એમ કહેવાય છે. અને તે એક જ ગદાધર ત્રિવિધરૂપે પ્રગટ છે; તે મને ધર્મ અને મોક્ષ વિષે ધૈર્ય આપે।

Verse 36

संसारतोयार्णवदुःखतन्तुभिर्वियोगनक्रक्रमणैः सुभीषणैः । मज्जन्तमुच्चैः सुतरां महाप्लवे गदाधरो मामु दधातु पोतवत् ॥ ७.३६ ॥

દુઃખના તંતુઓ અને વિયોગરૂપ મગરોના ભયંકર ગમનથી ભીતિકર એવા સંસાર-જલસમુદ્રના મહાપ્લાવમાં હું વધુ ને વધુ ડૂબતો હોઉં ત્યારે, ગદાધર ભગવાન મને નૌકાની જેમ ઉઠાવી ધારણ કરે.

Verse 37

स्वयं त्रिमूर्तिः स्वमिवात्मनात्मनि स्वशक्तितश्चाण्डमिदं ससर्ज्ज ह । तस्मिञ्जलोत्थासनमार्यतेजसं ससर्ज्ज यस्तं प्रणतोऽस्मि भूधरम् ॥ ७.३७ ॥

જે સ્વયં ત્રિમૂર્તિ છે, જેમણે પોતાની શક્તિથી જાણે પોતાના અંદર જ આ બ્રહ્માંડરૂપ અંડ સર્જ્યું; અને તેમાં આર્ય તેજથી યુક્ત જલોત્થ આસન ઉત્પન્ન કર્યું—તે ભૂધરને હું પ્રણામ કરું છું.

Verse 38

मत्स्यादिनामानि जगत्सु केवलं सुरादिसंरक्षणतो वृषाकपिः । मुख्यस्वरूपेण समन्ततो विभुर्गदाधरो मे विदधातु सद्गतिम् ॥ ७.३८ ॥

જગતમાં “મત્સ્ય” વગેરે નામો ખરેખર દેવતાઓ આદિની રક્ષા થવાથી જ (ઉપાધિરૂપે) પ્રચલિત છે. જે સર્વત્ર વ્યાપ્ત, મુખ્ય સ્વરૂપે પરમ પ્રભુ એવા ગદાધર મને સદ્ગતિ આપે.

Verse 39

श्रीवराह उवाच । एवं स्तुतस्तदा विष्णुर्भक्त्या रैभ्येण धीमता । प्रादुर्बभूव सहसा पीतवासा जनार्दनः ॥ ७.३९ ॥

શ્રીવરાહ બોલ્યા—આ રીતે તે સમયે બુદ્ધિમાન રૈભ્યની ભક્તિથી સ્તુત થયેલા વિષ્ણુ, પીતાંબરધારી જનાર્દન, સહસા પ્રગટ થયા.

Verse 40

शङ्खचक्रगदापाणिर्गरुडस्थो वियद्गतः । उवाच मेघगम्भीरधीर्वाक् पुरुषोत्तमः ॥ ७.४० ॥

શંખ, ચક્ર અને ગદા હાથમાં ધારણ કરીને, ગરુડ પર આરુઢ થઈ આકાશમાં ગમન કરનાર પુરુષોત્તમે મેઘગંભીર સ્થિર વાણીથી કહ્યું.

Verse 41

तुष्टोऽस्मि रैभ्य भक्त्या ते स्तुत्या च द्विजसत्तम । तीर्थस्नानेन च विभो ब्रूहि यत्तेऽभिवाञ्छितम् ॥ ७.४१ ॥

હે રૈભ્ય! તારી ભક્તિ અને સ્તુતિથી, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠ, તેમજ તીર્થસ્નાનથી પણ હું પ્રસન્ન છું. હે વિભો, કહો—તું શું ઇચ્છે છે?

Verse 42

रैभ्य उवाच । गतिं मे देहि देवेश यत्र ते सनकादयः । वसेयं तत्र येनाहं त्वत्प्रसादाद् गदाधर ॥ ७.४२ ॥

રૈભ્ય બોલ્યો—હે દેવેશ! જ્યાં તમારા સનકાદિ ઋષિઓ વસે છે તે ગતિ મને આપો. હે ગદાધર, તમારી કૃપાથી હું ત્યાં નિવાસ કરી શકું.

Verse 43

देव उवाच । एवमस्त्विति ते ब्रह्मन्नित्युक्त्वा ऽन्तरधी यत । भगवानपि रैभ्यस्तु दिव्यज्ञानसमन्वितः ॥ ७.४३ ॥

દેવે કહ્યું—“એવમસ્તુ.” હે બ્રાહ્મણ, એમ કહી તે અંતર્ધાન થયો. અને રૈભ્ય પણ દિવ્ય જ્ઞાનથી યુક્ત થઈ (તે સ્થિતિમાં) સ્થિત રહ્યો.

Verse 44

क्षणाद् बभूव देवेन परितुष्टेन चक्रिणा । जगाम यत्र ते सिद्धाः सनकाद्या महर्षयः ॥ ७.४४ ॥

ક્ષણમાં જ, ચક્રધારી દેવ સંપૂર્ણ પ્રસન્ન થતાં, તે ત્યાં ગયો જ્યાં સનકાદિ સિદ્ધ મહર્ષિઓ હાજર હતા.

Verse 45

एतच्च रैभ्यनिर्दिष्टं स्तोत्रं विष्णोर्गदाभृतः । यः पठेत् स गयां गत्वा पिण्डदानाद् विशिष्यते ॥ ७.४५ ॥

આ રૈભ્ય દ્વારા ઉપદિષ્ટ ગદાભૃત વિષ્ણુનું સ્તોત્ર છે. જે તેનો પાઠ કરે છે, તે ગયા જઈ પિંડદાન કરવાથી પણ વિશેષ પુણ્ય પામે છે.