Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 66

Devanagari script

एतत्क्षेत्रप्रमाणं तु धनुषां पञ्चविंशतिः । अत्र स्नानेन दानेन श्राद्धेन श्रद्धयान्वितः । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं व्रजेन्नरः

Transliteration

etatkṣetrapramāṇaṃ tu dhanuṣāṃ pañcaviṃśatiḥ | atra snānena dānena śrāddhena śraddhayānvitaḥ | sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokaṃ vrajennaraḥ

Translation

આ ક્ષેત્રનું પ્રમાણ પચ્ચીસ ધનુષ છે. જે મનુષ્ય શ્રદ્ધાપૂર્વક અહીં સ્નાન, દાન અને શ્રાદ્ધ કરે છે, તે સર્વ પાપોથી શુદ્ધ થઈ વિષ્ણુલોકને પામે છે.

Word by Word

• etat-kṣetra-pramāṇam: the measure/extent of this sacred area
• etat-kṣetra-pramāṇam: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक) + pramāṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (एतस्य क्षेत्रस्य प्रमाणम्)

• tu: indeed
• tu: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोधार्थक (but/indeed)

• dhanuṣām: of bows (as a unit of length)
• dhanuṣām: Parimana (Measure/परिमाण)
• Type: Noun
• Root: dhanus (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (परिमाण-सम्बन्ध), बहुवचन

• pañca-viṃśatiḥ: twenty-five
• pañca-viṃśatiḥ: Karta (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: pañca (संख्या) + viṃśati (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (पञ्च च विंशतिः = 25)

• atra: here
• atra: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: atra (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• snānena: by bathing
• snānena: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: snāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• dānena: by giving (charity)
• dānena: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: dāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• śrāddhena: by śrāddha rite
• śrāddhena: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: śrāddha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• śraddhayā: with faith
• śraddhayā: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: śraddhā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• anvitaḥ: endowed (with)
• anvitaḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: anu-√i (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नरः)

• sarva-pāpa-viśuddha-ātmā: whose self is purified of all sins
• sarva-pāpa-viśuddha-ātmā: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + pāpa (प्रातिपदिक) + viśuddha (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्यान्तःकरणं सर्वपापैः विशुद्धम्)

• viṣṇu-lokam: Viṣṇu's world
• viṣṇu-lokam: Gati-Karma (Goal/Object/गतिकर्म)
• Type: Noun
• Root: viṣṇu (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (विष्णोः लोकः)

• vrajet: should go
• vrajet: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vraj (धातु)
• Form: विधिलिङ् (आज्ञार्थ/सम्भावना), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• naraḥ: a man
• naraḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Brahmā (deduced for Vaiṣṇavakhaṇḍa–Ayodhyāmāhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sahasradhārā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at Sahasradhārā performs Sarayū snāna, offers dāna to a brāhmaṇa, and conducts śrāddha rites near the riverbank; an implied sacred perimeter encircles the spot, suggesting measured sanctity.

Characters & Entities

• Viṣṇuloka
• kṣetra (Sahasradhārā/Sarayū-tīrtha context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faith-filled ritual action at a sanctioned tīrtha purifies sin and elevates the devotee toward Viṣṇu’s realm.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Sarayū-bank sacred kṣetra associated with Sahasradhārā in Ayodhyā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing), dāna (charity), and śrāddha performed here with śraddhā (faith).