Adhyaya 67
આ અધ્યાયમાં શિવ દેવીને ઉપદેશ આપે છે કે પ્રભાસ-ક્ષેત્રમાં ‘કામેશ્વર’ નામનું વિશેષ મહાલિંગ સ્થિત છે. તે દૈત્યસૂદનના પશ્ચિમમાં, સાત ધનુષ્ય-પ્રમાણની અંદર હોવાનું જણાવાય છે અને પૂર્વે કામદેવે તેની પૂજા કરી હતી; તેથી યાત્રિકને ત્યાં જવા માટે દિશા આપવામાં આવે છે. કથામાં સ્મરણ કરાવવામાં આવે છે કે શિવના તૃતીય નેત્રની અગ્નિથી કામદેવ દગ્ધ થયા. ત્યારબાદ ‘અનંગ’ (દેહરહિત) સ્થિતિની સ્મૃતિ સાથે તેમણે સહસ્ર વર્ષ મહેશ્વરની આરાધના કરી અને ફરી કામના-સર્જનની સામર્થ્ય પ્રાપ્ત કરી. અંતે લિંગનું ફલશ્રુતિરૂપ વર્ણન છે—આ લિંગ પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ, સર્વ પાપનાશક અને સર્વ ઇચ્છિત ફળદાયક છે. માધવ (વૈશાખ) માસના શુક્લ પક્ષની ત્રયોદશીએ વિધિપૂર્વક કામેશ્વર-પૂજન કરવાનું વિધાન છે; તેના ફળરૂપે સર્વકામસિદ્ધિ, સમૃદ્ધિ તથા સ્ત્રીઓ માટે સૌભાગ્ય/આકર્ષણવૃદ્ધિ વગેરે પુરાણભાષામાં જણાવાય છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गछेन्महालिंगं कामेश्वरमिति श्रुतम् । कामेनाराधितं पूर्वं दैत्यसूदनपश्चिमे
ઈશ્વરે કહ્યું—ત્યારબાદ ‘કામેશ્વર’ નામે પ્રસિદ્ધ એવા મહાલિંગ પાસે જવું. તે દૈત્યસૂદનના પશ્ચિમે સ્થિત છે અને પૂર્વે કામદેવે તેની આરાધના કરી હતી।
Verse 2
धनुषां सप्तके तत्र स्थितं देवि महाप्रभम् । निर्दग्धस्तु यदा काम स्तृतीयेनाग्निना मम
હે દેવી! ત્યાં સાત ધનુષ્યના અંતરે તે મહાપ્રભ લિંગ સ્થિત છે. જ્યારે મારા તૃતીય નેત્રની અગ્નિથી કામ દગ્ધ થયો,
Verse 3
तदा वर्षसहस्रं तु समाराध्य महेश्वरम् । प्रपेदे कामनासर्गं यत्रानंगः पुरा किल
ત્યારે તેણે સહસ્ર વર્ષ મહેશ્વરની સમારાધના કરીને, જ્યાં પૂર્વે અનંગ (દેહવિહિન કામ) હતો, એ જ સ્થાને કામનાનો પુનઃસર્ગ પ્રાપ્ત કર્યો।
Verse 4
तेन कामेश्वरंनाम ख्यातं लिंगं धरातले । सर्वपापहरं देवि सर्वकामफलप्रदम्
આથી ધરાતલ પર તે લિંગ ‘કામેશ્વર’ નામે પ્રસિદ્ધ છે. હે દેવી, તે સર્વ પાપોનું હરણ કરનારું અને સર્વ કામનાઓનું ફળ આપનારું છે.
Verse 5
त्रयोदश्यां विधानेन शुक्लायां मासि माधवे । संपूज्य तं विधानेन स स्त्रीणां कामवद्भवेत्
માધવ (વૈશાખ) માસના શુક્લપક્ષની ત્રયોદશીએ નિયમ મુજબ વિધિવત્ તેમની પૂજા કરવાથી પુરુષ સ્ત્રીઓ માટે કામ્ય અને આકર્ષક બને છે.
Verse 67
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्या संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नाम सप्तषष्टितमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતામાં, સાતમા ‘પ્રભાસખંડ’ના પ્રથમ ‘પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય’માં ‘કામેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો સડસઠમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.