Adhyaya 365
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર દેવીને ઉપદેશ આપે છે અને યાત્રિક-સાધકને ‘ઉત્તમ’ સંવર્તેશ્વર તીર્થ તરફ માર્ગદર્શન કરે છે. સંવર્તેશ્વરનું સ્થાન ઇન્દ્રેશ્વરના પશ્ચિમે અને અર્કભાસ્કરના પૂર્વે જણાવાયું છે, જેથી આસપાસના પવિત્ર સ્થાનોના સંદર્ભમાં દિશા સ્પષ્ટ થાય છે. અહીં ન્યૂનતમ વિધિ નિર્ધારિત છે—પ્રથમ મહાદેવનું દર્શન, પછી પુષ્કરિણીના જળમાં સ્નાન; આ જ મુખ્ય ભક્તિકર્મ ગણાયું છે. ફલશ્રુતિ મુજબ, આવું કરનારને દસ અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. અંતે આ સ્કંદપુરાણના પ્રભાસખંડ, પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યના પ્રથમ વિભાગનો ૩૬૫મો અધ્યાય ‘સંવર્તેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો છે।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि संवर्तेश्वरमुत्तमम् । इन्द्रेश्वरात्पश्चिमतः पूर्वतश्चार्कभास्करात
ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી, ત્યારબાદ ઉત્તમ ‘સંવર્તેશ્વર’ પાસે જવું જોઈએ; તે ઇન્દ્રેશ્વરના પશ્ચિમે અને અર્કભાસ્કરના પૂર્વે સ્થિત છે.
Verse 2
तं दृष्ट्वा तु महादेवं स्नात्वा पुष्करिणीजले । दशानामश्वमेधानां फलमाप्नोति मानवः
તે મહાદેવના દર્શન કરીને અને પુષ્કરિણીના જળમાં સ્નાન કરીને મનુષ્ય દસ અશ્વમેધ યજ્ઞોના સમતુલ્ય પુણ્યફળ પ્રાપ્ત કરે છે.
Verse 364
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संवर्तेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुष्षष्ट्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશી-સાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ ‘પ્રભાસક્ષેત્ર-માહાત્મ્ય’માં ‘સંવર્તેશ્વર-માહાત્મ્ય-વર્ણન’ નામનો ૩૬૪મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।