Adhyaya 364
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 364

Adhyaya 364

ઈશ્વર મહાદેવીને કહે છે કે હિરણ્ય-તટ પર તુણ્ડપુર નામનું સ્થાન છે અને ત્યાં ઘર્ઘર-હ્રદ નામનું પવિત્ર જળાશય આવેલું છે. આ ક્ષેત્રના અધિષ્ઠાતા દેવ તરીકે કન્દેશ્વરનું વર્ણન થાય છે. શિવ જણાવે છે કે એ જ સ્થાને તેમની જટાઓ બંધાઈ હતી; આ દિવ્ય સ્મૃતિથી સ્થળનું માહાત્મ્ય અને અધિકાર સ્થાપિત થાય છે. તેથી ભક્તે ત્યાં જઈ તીર્થમાં સ્નાન કરીને વિધિપૂર્વક કન્દેશ્વરની પૂજા કરવી—એવો ક્રમ સૂચિત છે. ફળરૂપે ઘોર પાતકોનો નાશ થાય છે અને શુભ ‘શાસન’ પ્રાપ્ત થાય છે—અર્થાત્ ઈશ્વરીય રક્ષા/આજ્ઞા-અનુગ્રહરૂપ પુરાણોક્ત આશીર્વાદ।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यातटसंस्थितम् । स्थानं तुण्डपुरंनाम यत्रासौ घर्घरो ह्रदः

ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી, ત્યારબાદ હિરણ્યા નદીના કાંઠે સ્થિત ‘તુણ્ડપુર’ નામના સ્થાને જવું જોઈએ, જ્યાં ‘ઘર્ઘર’ નામનું હ્રદ (સર) છે.

Verse 2

तत्र कन्देश्वरो देवो यत्र बद्धा जटा मया । तत्र स्नात्वा नरः सम्यक्त्ं देवं यः प्रपूजयेत् । स मुक्तः पातकैर्घोरैः प्राप्नुयाच्छासनं शुभम्

ત્યાં કન્દેશ્વર દેવ છે, જ્યાં મેં મારી જટાઓ બાંધી હતી. જે મનુષ્ય ત્યાં વિધિપૂર્વક સ્નાન કરીને શ્રદ્ધાભક્તિથી તે દેવની પૂજા કરે, તે ઘોર પાપોથી મુક્ત થઈ શુભ દિવ્ય અનુગ્રહ (શાસન) પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 363

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये हिरण्यातुण्डपुर घर्घरह्रदकन्देश्वर माहात्म्यवर्णनंनाम त्रिषष्ट्युत्तरत्रिशतत मोऽध्यायः

આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતામાં, સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ ‘પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય’ વિભાગમાં ‘હિરણ્યા, તુણ્ડપુર, ઘર્ઘરહ્રદ અને કન્દેશ્વર મહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ૩૬૩મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.