Adhyaya 359
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર મહાદેવીને ઉપદેશ આપે છે કે યાત્રિકે ‘નારાયણ’ નામના તીર્થ તરફ આગળ વધવું. તે તીર્થના ઈશાન (ઉત્તર-પૂર્વ) ભાગમાં ‘શાણ્ડિલ્યા’ નામની વાપી/કુંડ આવેલ છે—એવો ચોક્કસ સ્થાન-સંકેત આપવામાં આવ્યો છે. વિધિ મુજબ ત્યાં સ્નાન કરીને શાણ્ડિલ્ય ઋષિનું પૂજન કરવાનું ક્રમ વર્ણવાયું છે. ઋષિ-પંચમીના દિવસે પતિવ્રતા સ્ત્રી સ્પર્શ-અસ્પર્શના નિયમનું પાલન કરે તો રજોદોષ (માસિક અશૌચ)નો ભય નિશ્ચિત રીતે દૂર થાય છે—એવી ફલશ્રુતિ કહેવામાં આવી છે. અંતે સ્કંદપુરાણના પ્રભાસખંડમાં ‘નારાયણ-તીર્થ-માહાત્મ્ય’ અધ્યાય તરીકે ઉપસંહાર થાય છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तीर्थं नारायणाभिधम् । तस्यैवेशानदिग्भागे वापी शांडिल्यकीर्तिता
ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી! ત્યારબાદ ‘નારાયણ’ નામના તીર્થમાં જવું જોઈએ. તેના ઈશાન ખૂણે ‘શાંડિલ્યા’ તરીકે પ્રસિદ્ધ એક વાપી (પગથિયાવાળો કૂવો) છે।
Verse 2
स्नात्वा तत्रैव विधिवच्छांडिल्यं यः प्रपूजयेत् । ऋषिपंचम्यां विधिना नारी चैव पतिव्रता । स्पृष्ट्वास्पृष्ट्वा विमुच्येत रजोदोषभयाद्ध्रुवम्
ત્યાં જ વિધિપૂર્વક સ્નાન કરીને જે શાંડિલ્યનું યથાવિધી પૂજન કરે—અને ઋષિ-પંચમીએ વિધાનથી વ્રત આચરતી પતિવ્રતા નારી સ્પર્શ કરીને વારંવાર શુદ્ધિ કરે—તે નિશ્ચયે રજોદોષના ભયથી મુક્ત થાય છે।
Verse 358
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नारायणतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामा ष्टापंचाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘નારાયણતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ત્રણસો ઓગણસાઠમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।