Adhyaya 350
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વરવચનરૂપે દુર્ગકૂટકમાં સ્થિત વિશ્વેશનું સૂક્ષ્મ સ્થાન-નિર્દેશન આપવામાં આવ્યું છે—તે ભલ્લતીર્થના પૂર્વમાં અને યોગિનીચક્રના દક્ષિણમાં વિરાજમાન છે. ત્યારબાદ દૃષ્ટાંતરૂપે ભીમે આ દેવતાની સફળ આરાધના કરી હતી તે વર્ણવાઈ છે, જેથી નિયમપૂર્વક કરેલી પૂજા ‘સર્વકામપ્રદા’ હોવાનું પ્રતિપાદિત થાય છે. ફાલ્ગુન માસના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થીને પૂજાકાળ તરીકે નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે. ગંધ, પુષ્પ અને જળ જેવા સરળ ઉપચારો સાથે શાસ્ત્રોક્ત રીતે પૂજન કરવાથી ઉપાસકને નિઃસંદેહ એક વર્ષ સુધી નિર્વિઘ્ન જીવન પ્રાપ્ત થાય છે—આ સંક્ષિપ્ત ફલશ્રુતિ છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विश्वेशं दुर्गकूटकम् । भल्लतीर्थस्य पूर्वेण योगिनीचक्रदक्षिणे
ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી, ત્યાર પછી દુર્ગકૂટકમાં સ્થિત વિશ્વેશના દર્શન માટે જવું જોઈએ. તેઓ ભલ્લતીર્થના પૂર્વે અને યોગિનીચક્રના દક્ષિણમાં સ્થિત છે.
Verse 2
आराधितोऽसौ भीमेन सर्वकामप्रदोऽभवत् । फाल्गुनस्य चतुर्थ्यां तु शुक्लपक्षे विधानतः
ભીમે આરાધેલા તે દેવ સર્વકામપ્રદ બન્યા. ફાલ્ગુન માસના શુક્લપક્ષની ચતુર્થીએ વિધાનપૂર્વક તેમની પૂજા કરવી જોઈએ.
Verse 3
यस्तं पूजयते देवं गन्धपुष्पैः समोदकैः । निर्विघ्नं जायते तस्य वर्षमेकं न संशयः
જે ગંધ, પુષ્પ અને જલાર્પણ સહિત તે દેવનું પૂજન કરે છે, તેને એક પૂર્ણ વર્ષ નિર્વિઘ્ન રહે છે—એમાં સંશય નથી।
Verse 349
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये दुर्गकूटगणपतिमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘દુર્ગકૂટ-ગણપતિ-માહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ત્રણસો પચાસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।