Adhyaya 346
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર પ્રભાસ-ક્ષેત્રના આગ્નેય (દક્ષિણ-પૂર્વ) દિશાભાગમાં સ્થિત ‘કર્કોટક-રવિ’ નામના સૂર્યસ્વરૂપનું માહાત્મ્ય ઉપદેશે છે. કહેવામાં આવે છે કે આ સ્વરૂપનું માત્ર દર્શન કરવાથી જ સર્વ દેવતાઓ પ્રસન્ન થાય છે; એક સ્થાનિક દિવ્ય પ્રાકટ્યને સર્વદેવ-અનુગ્રહના કેન્દ્રરૂપે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે. પછી સંક્ષિપ્ત વિધિ જણાવાય છે—જ્યારે સપ્તમી તિથિ રવિવાર સાથે આવે, ત્યારે ધૂપ, ગંધ અને અનુલેપન વગેરે ઉપચારોથી વિધિપૂર્વક પૂજન કરવું. યોગ્ય સમય અને શાસ્ત્રોક્ત અર્પણોથી કરેલી આ આરાધના ‘સર્વ-કિલ્બિષ’ એટલે સર્વ પાપ/દોષથી મુક્તિ આપે છે—આ જ તત્ત્વોપદેશ છે. આ સ્કંદમહાપુરાણના પ્રભાસખંડ, પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યનો 346મો અધ્યાય છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मादाग्नेयदिग्भागे स्थितः कर्कोटको रविः । पूर्वकल्पे महादेवि स्मृतः कर्कोटकान्वितः
ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી! ત્યાંથી આગ્નેય દિશાભાગમાં કર્કોટક નામે રવિ પ્રતિષ્ઠિત છે; પૂર્વકલ્પમાં તે કર્કોટક-સંયુક્ત તરીકે સ્મરિત હતો.
Verse 2
तस्य दर्शनमात्रेण प्रीताः स्युः सर्वदेवताः । सप्तम्यां रविवारेण धूप गंधानुलेपनैः । पूजयेद्यो विधानेन मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
તેણાં માત્ર દર્શનથી સર્વ દેવતાઓ પ્રસન્ન થાય છે. જે રવિવારે આવતી સપ્તમીના દિવસે ધૂપ, ગંધ અને અનુલેપનથી વિધાનપૂર્વક પૂજા કરે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
Verse 346
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कर्कोटकार्कमाहात्म्यवर्णनंनाम षटचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડમાં, પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય અંતર્ગત ‘કર્કોટકાર્કમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ત્રણસો છિયાલીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.