Adhyaya 345
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 345

Adhyaya 345

આ અધ્યાયમાં પ્રભાસક્ષેત્રમાં હાટકેશ્વર નામના લિંગનું સંક્ષિપ્ત માહાત્મ્ય વર્ણવાયું છે અને તેના પૂર્વ દિશામાં નલેશ્વર નામનું દેવાલય હોવાનું જણાવાયું છે. ઈશ્વર દેવીને દિશા-સૂચન તથા નિશ્ચિત અંતરનું માપ આપી, આ તીર્થસ્થાન ઓળખવા માટે માર્ગદર્શન આપે છે. અહીં કહેવામાં આવે છે કે નલે દમયંતી સાથે મળીને નલેશ્વરની પ્રતિષ્ઠા કરી; આદર્શ રાજદંપતિ દ્વારા ક્ષેત્રની ઉત્તમતા પ્રમાણિત થાય છે. પછી ફલશ્રુતિમાં જણાવે છે કે જે મનુષ્ય વિધિપૂર્વક દર્શન-પૂજન કરે તે કલિદોષોથી મુક્ત થાય છે અને દ્યુત/જુગારમાં વિજયનું ફળ પણ પ્રાપ્ત કરે છે.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लिंगं वै हाटकेश्वरम् । जरद्गवात्पूर्वभागे धनुषां षष्टिभिस्त्रिभिः

ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી! ત્યારબાદ જરદગવના પૂર્વ ભાગે ત્રેસઠ ધનુષ જેટલા અંતરે સ્થિત ‘હાટકેશ્વર’ નામના લિંગ પાસે જવું જોઈએ.

Verse 2

नाम्ना नलेश्वरं देवि स्थापितं तु नलेन वै । दमयन्तीयुतेनैव ज्ञात्वा क्षेत्रं तदुत्तमम्

હે દેવી! તેનું નામ ‘નલેશ્વર’ છે; તે ઉત્તમ ક્ષેત્રની પવિત્રતા જાણી રાજા નલે દમયંતી સહિત પોતે જ તેની સ્થાપના કરી હતી.

Verse 3

तं दृष्ट्वा मानवो देवि पूजयित्वा विधानतः कलिभिर्मुच्यते जंतुर्द्यूते च विजयी भवेत्

હે દેવી! જે મનુષ્ય તેનું દર્શન કરીને વિધાનપૂર્વક પૂજન કરે છે, તે કલિના દોષોથી મુક્ત થાય છે અને દ્યુતમાં પણ વિજયી બને છે.

Verse 345

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડમાં, પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય અંતર્ગત ‘નલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ત્રણસો પંચેતાલીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.