Adhyaya 341
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર વાયવ્ય (ઉત્તર-પશ્ચિમ) દિશામાં સ્થિત ‘આશાપૂર વિઘ્નરાજ’ નામના પવિત્ર દેવાલયનું માહાત્મ્ય વર્ણવે છે. આ સ્થાન ‘અકલ્મષ’ (નિર્મળ) અને ‘વિઘ્ન-નાશક’ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે; ભક્તોની આશા-ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરવાના કારણે દેવને ‘આશાપૂરક’ ઉપાધિ પ્રાપ્ત થઈ છે. તીર્થની અસર ઉદાહરણોથી સ્થિર થાય છે—રામ, સીતા અને લક્ષ્મણે ત્યાં ગણેશ/વિઘ્નેશની પૂજા કરીને પોતાનું અભીષ્ટ પ્રાપ્ત કર્યું. ચંદ્રમાએ પણ ગણાધિપની આરાધના કરીને ઇચ્છિત વર મેળવ્યો; ખાસ કરીને સર્વ પ્રકારના કુષ્ઠ (ચામડીના રોગ)નો નાશ થઈ આરોગ્યલાભ થાય છે એમ સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે. વિધિ મુજબ ભાદ્રપદ માસના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થીએ દેવપૂજા કરી, મોદક સાથે બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવું. ફળશ્રુતિમાં વિઘ્નરાજની કૃપાથી ઇચ્છિત સિદ્ધિ મળે છે; તેમજ ક્ષેત્રરક્ષા અને યાત્રિકોના વિઘ્ન દૂર કરવા માટે ઈશ્વરે તેમને નિયુક્ત કર્યા છે એમ ઉપસંહાર છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । आशापूरं ततो गच्छेद्विघ्नराजमकल्मषम् । शशिभूषण वायव्ये संस्थितं विघ्ननाशनम् । आशां पूरयते यस्मात्तेनाशापूरकः स्मृतः
ઈશ્વરે કહ્યું—ત્યારબાદ આશાપૂર જાઓ અને નિર્મળ વિઘ્નરાજના દર્શન કરો; તે શશિભૂષણના વાયવ્ય ખૂણે સ્થિત વિઘ્નનાશક છે. જે આશાઓ પૂર્ણ કરે છે તેથી તેને ‘આશાપૂરક’ કહેવામાં આવે છે।
Verse 2
यत्र रामेण देवेशि सीतया लक्ष्मणेन च । समाराध्य च विघ्नेशं प्राप्तं काममभीप्सितम्
હે દેવેશિ! ત્યાં શ્રીરામે સીતાજી અને લક્ષ્મણ સાથે વિઘ્નેશનું ભક્તિપૂર્વક આરાધન કરીને ઇચ્છિત કામના પ્રાપ્ત કરી।
Verse 3
यत्र चंद्रमसा देवि समाराध्य गणाधिपम् । लब्धं तद्वांछितं पूर्वं सर्वकुष्ठविनाशनम्
હે દેવી! એ જ સ્થાને ચંદ્રદેવે પૂર્વકાળે ગણાધિપ (ગણેશ)નું આરાધન કરીને ઇચ્છિત વર મેળવ્યો—અર્થાત્ સર્વ કুষ্ঠરોગનો સંપૂર્ણ નાશ।
Verse 4
चतुर्थ्यां शुक्लपक्षे च मासि भाद्रपदे तथा । तत्र संपूज्य देवेशं मोदकैर्भोजयेद्द्विजान्
ભાદ્રપદ માસના શુક્લપક્ષની ચતુર્થીએ ત્યાં વિધિપૂર્વક દેવેશનું પૂજન કરીને મોદકોથી દ્વિજોને (બ્રાહ્મણોને) ભોજન કરાવવું।
Verse 5
वाञ्छितां लभते सिद्धिं विघ्नराजप्रसादतः । क्षेत्रस्यास्य महादेवि रक्षार्थं तु मया पुरा
વિઘ્નરાજની કૃપાથી ઇચ્છિત સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે. હે મહાદેવી! આ ક્ષેત્રની રક્ષા માટે મેં તેમને પ્રાચીનકાળે નિયુક્ત કર્યા હતા।
Verse 6
ततो नियुक्तो देवेशि यायिनां विघ्ननाशनः
અતએવ હે દેવેશિ! યાત્રીઓ અને તીર્થયાત્રીઓના વિઘ્નો નાશ કરવા વિઘ્નનાશકને અહીં નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો।
Verse 341
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य आशापूरविघ्नराज माहात्म्यवर्णनंनामैकचत्शरिंशदुत्तर त्रिशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં “આશાપૂર વિઘ્નરાજ-માહાત્મ્યવર્ણન” નામનો ત્રણસો એકચાલીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.