Adhyaya 332
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર પ્રભાસ-ક્ષેત્રના પરસ્પર જોડાયેલા બે પવિત્ર સ્થાનોનું નિર્દેશન કરે છે—દક્ષિણ દિશામાં નિશ્ચિત અંતરે આવેલ તપ્તોદક-કુંડોના સમૂહ અને પૂર્વ દિશામાં નિર્ધારિત અંતરે સ્થાપિત દેવી રુક્મિણી. તપ્તોદક-કુંડને શુદ્ધિનું તીર્થ ગણાવી, ‘કોટિ-હત્યા’ જેવા અતિઘોર પાપો પણ નાશ પામે એવી તેની શક્તિ સ્પષ્ટ રીતે વર્ણવાય છે. વિધિનો ક્રમ એવો છે—પ્રથમ તપ્ત જળમાં સ્નાન કરવું, ત્યારબાદ દેવી રુક્મિણીની સંપૂર્ણ પૂજા કરવી. રુક્મિણીને સર્વપાપહરિણી, મંગલદાયિની અને ભક્તોને શુભ ફળ આપનારી તરીકે સ્તુતિ કરવામાં આવે છે. ફલશ્રુતિમાં ગૃહસ્થજીવનની સ્થિરતાનું વચન છે—વિશેષ કરીને સ્ત્રીઓ માટે સાત જન્મ સુધી ગૃહભંગ (વૈવાહિક ઘરનું વિઘટન) થતું નથી, એવું તીર્થસેવા અને ભક્તિનું પુણ્યફળ જણાવાયું છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्माद्दक्षिणदिग्भागे धनुषां पंचभिः प्रिये । तत्र तप्तोदकुंडानि संत्यद्यापि वरानने
ઈશ્વરે કહ્યું—હે પ્રિયે! ત્યાંથી દક્ષિણ દિશામાં પાંચ ધનુષ્ય જેટલા અંતરે, હે સુમુખી, આજે પણ ત્યાં તપ્ત જળનાં કુંડો વિદ્યમાન છે।
Verse 2
कुण्डतः पूर्वदिग्भागे धनुषां पञ्चविंशतौ । रुक्मिणी संस्थिता देवी सर्वपातकनाशिनी
કુંડથી પૂર્વ દિશામાં પચ્ચીસ ધનુષ્ય જેટલા અંતરે સર્વ પાતકોનો નાશ કરનારી દેવી રુક્મિણી સ્થાપિત છે।
Verse 3
स्नात्वा तप्तोदके कुण्डे कोटिहत्याविनाशने । ततः संपूजयेद्देवीं रुक्मिणीं रुक्मदायिनीम् । सप्त जन्मानि नारीणां गृहभंगो न जायते
કરોડ હત્યાના પાપનો પણ નાશ કરનાર તપ્ત જળના કુંડમાં સ્નાન કરીને, પછી સ્વર્ણદાયિની દેવી રુક્મિણીની વિધિપૂર્વક પૂજા કરવી. સ્ત્રીઓ માટે સાત જન્મ સુધી ગૃહભંગ થતો નથી।
Verse 332
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रुक्मिणीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वात्रिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्याय
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશી-સહસ્રી સંહિતામાં, સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ ‘પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય’ વિભાગમાં ‘રુક્મિણીમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ૩૩૨મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।