Adhyaya 328
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર સંક્ષેપમાં એક ધાર્મિક-વિધિનું ઉપદેશ આપે છે. તેઓ વાયવ્ય દિશામાં સ્થિત સંગમેશ્વરને પાપનાશક શૈવ તીર્થ અને ઋષિઓના સંગમસ્થાન તરીકે દર્શાવી તેની મહિમા અને પવિત્રતા સ્થાપે છે. પછી નજીકના પૂર્વ ભાગમાં ‘કુંડિકા’ નામનું પવિત્ર કુંડ વર્ણવાય છે, જે પાપહરિણી છે; ત્યાં સરસ્વતી વડવાનલ-શક્તિ સાથે આવી હોવાનું કહેવામાં આવે છે. ક્રમ એવો—પ્રથમ કુંડિકામાં સ્નાન, પછી સંગમેશ્વરની પૂજા. ફળશ્રુતિમાં અનેક જન્મો સુધી ઐશ્વર્ય અને પ્રિય સંતાનથી વિયોગ ન થવો તથા જન્મથી મૃત્યુ સુધીના સર્વ પાપોનો નાશ થવો જણાવાયું છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्माद्वायव्यदिग्भागे स्थितं पापप्रणाशनम् । संगमेश्वरनामाढ्यमृषयो यत्र संगताः
ઈશ્વરે કહ્યું: તે સ્થાનથી વાયવ્ય દિશાભાગે પાપનાશક એક પવિત્ર સ્થાન છે, જે ‘સંગમેશ્વર’ નામે પ્રસિદ્ધ છે; જ્યાં ઋષિઓ એકત્ર થાય છે।
Verse 2
तस्यैव पूर्वदिग्भागे कुण्डिका पापनाशिनी । वडवानलसंयुक्ता यत्रायाता सरस्वती
એ જ સ્થાનના પૂર્વ દિશાભાગમાં ‘કુંડિકા’ નામનું પાપનાશિની પુણ્યતીર્થ છે. તે વડવાનલ સાથે સંયુક્ત છે; જ્યાં સરસ્વતી દેવી આવી હતી એમ કહેવાય છે.
Verse 3
कुंडिकायां नरः स्नात्वा संगमेश्वरमर्चयेत् । तस्य जन्मसहस्राणि लक्ष्म्याः पुत्रै प्रियैः सह । असंगमं महादेवि न कदाचित्प्रजायते
કુંડિકામાં સ્નાન કરીને મનુષ્યે સંગમેશ્વરની પૂજા કરવી જોઈએ. તેના માટે હજાર જન્મો સુધી પ્રિય પુત્રો સાથે લક્ષ્મી સ્થિર રહે છે; હે મહાદેવી, શુભ સંગથી વિયોગ કદી થતો નથી.
Verse 4
मुच्यते पातकैः सर्वैराजन्म मरणांतिकैः
તે જન્મથી લઈને મૃત્યુપર્યંત સચિત થયેલા સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ જાય છે.
Verse 328
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये संगमेश्वरमाहात्म्यवर्णनं नामाष्टाविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘સંગમેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો 328મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.