
આ અધ્યાયમાં પ્રભાસ-ક્ષેત્રની તીર્થયાત્રાના ક્રમમાં ઈશ્વર દિશાનિર્દેશ આપે છે. ભક્તને ઉત્તર દિશામાં સ્થિત મહાકાલેશ્વરના સ્થાન પર જવા કહેવામાં આવ્યું છે; તેઓ ‘સર્વ-રક્ષા-કર’ પરમ રક્ષક તરીકે વર્ણવાયા છે. આ ક્ષેત્ર/નગરના અધિષ્ઠાતા તરીકે રુદ્રરૂપ ભૈરવને ક્ષેત્રપાલ ગણાવવામાં આવ્યો છે, જેથી આ મંદિરની અસરકારકતા રક્ષણપ્રધાન શૈવ તત્ત્વ સાથે જોડાય છે. દર્શ (અમાવાસ્યા) અને પૂર્ણિમાના દિવસે ‘મહાપૂજા’ કરવાની વિધિ નિર્ધારિત છે, જે યાત્રામાં કાળાનુશાસનનું મહત્વ દર્શાવે છે. ફલશ્રુતિ મુજબ મહોદય કાળે સ્નાન કરીને મહાકાલના દર્શન કરનાર ભક્તને ‘સાત હજાર જન્મો’ સુધી ધન-સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्यैवोत्तरतः स्थितम् । महाकालेश्वरं देवं सर्वरक्षाकरं परम्
ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી! ત્યારબાદ એ જ સ્થાનના ઉત્તર તરફ સ્થિત પરમ દેવ મહાકાલેશ્વર પાસે જવું જોઈએ; તેઓ સર્વ રક્ષા કરનાર છે।
Verse 2
अधिष्ठाता पुरस्यास्य भैरवो रुद्ररूपधृक् । दर्शे च पूर्णिमायां च महापूजां प्रकारयेत्
આ નગરના અધિષ્ઠાતા રુદ્રરૂપધારી ભૈરવ છે. અમાવાસ્યા અને પૂર્ણિમાએ વિધિપૂર્વક મહાપૂજા કરવી જોઈએ।
Verse 3
महोदये नरः स्नात्वा महाकालं प्रपश्यति । धनाढ्यो जायते लोके सप्तजन्मसहस्रकम्
મહોદયમાં સ્નાન કરીને મનુષ્ય મહાકાળનાં દર્શન કરે છે; અને લોકમાં સાત હજાર જન્મ સુધી ધનવાન બને છે.
Verse 326
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये महाकालमाहात्म्यवर्णनंनाम षड्विंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘મહાકાળમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ૩૨૬મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.