Adhyaya 307
અધ્યાય ૩૦૭માં ઈશ્વર વર્ણવે છે કે પૂર્વે ઉલ્લેખિત સાંબાદિત્યથી થોડું પૂર્વ દિશામાં ‘અપર-નારાયણ’ નામનું દિવ્ય સ્થાન છે. ત્યાં સૂર્યને વિષ્ણુ-સ્વરૂપ તરીકે ઓળખાવવામાં આવે છે; ભક્તોને વરદાન આપવા ભગવાન ‘અપર’ એટલે અન્ય/વધુ રૂપ ધારણ કરે છે—એથી ‘અપર’ નામનું કારણ સમજાવવામાં આવે છે. પછી વિધાન આવે છે—તે સ્થળે પુણ્ડરીકાક્ષનું વિધાનપૂર્વક પૂજન કરવું, ખાસ કરીને ફાલ્ગુન શુક્લ એકાદશીના દિવસે. ફળશ્રુતિ સ્પષ્ટ છે: પાપક્ષય થાય છે અને સર્વ ઇચ્છિત ફળોની સિદ્ધિ મળે છે; સ્થાન-દેવતા-તિથિ-કર્મ-ફળનો સંક્ષિપ્ત માર્ગ અહીં દર્શાવવામાં આવ્યો છે।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । सांबादित्याच्च पूर्वेण किञ्चिदाग्नेयसंस्थितः । अपरनारायणोनाम यस्मान्नास्ति परो भुवि
ઈશ્વરે કહ્યું—સાંબાદિત્યના પૂર્વમાં, થોડું અગ્નેય દિશામાં સ્થિત ‘અપરનારાયણ’ નામનું પવિત્ર સ્થાન છે; પૃથ્વી પર તેનાથી પરમ કંઈ નથી।
Verse 2
स तु सांबस्य देवेशि सूर्यो विष्णुस्वरूपवान् । अपरां मूर्तिमास्थाय विष्णुरूपो वरं ददौ
હે દેવેશી! સાંબના હિતાર્થે વિષ્ણુ-સ્વરૂપ સૂર્યે બીજી મૂર્તિ ધારણ કરી; વિષ્ણુરૂપે રહીને તેણે વરદાન આપ્યું।
Verse 3
तेनापरेति नाम्ना वै ख्यातो विष्णुः पुराऽभवत् । फाल्गुनामलपक्षे तु एकादश्यां विधानतः
આ કારણે પ્રાચીનકાળે વિષ્ણુ ‘અપર’ નામે પ્રસિદ્ધ થયા; ફાલ્ગુન શુક્લપક્ષની એકાદશીએ વિધાન મુજબ વિધિ કરવી જોઈએ।
Verse 4
पूजयेत्पुण्डरीकाक्षं तत्र सूर्यस्वरूपिणम् । मुक्तो भवति पापेभ्यः सर्वकामैः समृध्यते
ત્યાં સૂર્યસ્વરૂપ પુન્ડરીકાક્ષનું પૂજન કરવું જોઈએ; તે પાપોથી મુક્ત થાય છે અને સર્વ કામનાઓથી સમૃદ્ધ બને છે।
Verse 307
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्स्येऽपरनारायणमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડમાં, પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્ર-માહાત્મ્ય હેઠળ ‘અપરનારાયણ-માહાત્મ્ય-વર્ણન’ નામનો ત્રણસો સાતમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।