Adhyaya 291
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર ‘કૌબેર-સંજ્ઞક’ નામે ઓળખાતા સ્થળના ઉત્તર તરફ આવેલા ભદ્રકાળી દેવીના તીર્થ/મંદિરનું નિર્દેશન કરે છે. દેવીને વાંછિતાર્થ-પ્રદાયિની કહેવામાં આવી છે અને તેમને વીરભદ્ર સાથે દક્ષ-યજ્ઞના વિધ્વંસ પ્રસંગ સાથે સ્પષ્ટ રીતે જોડવામાં આવી છે—દક્ષના યજ્ઞભંગમાં તેઓ કાર્યકારી શક્તિ છે. પછી કાલવિધિ આવે છે—ચૈત્ર માસની તૃતીયા તિથિએ દેવીપૂજન વિશેષ ફળદાયક જણાવાયું છે. ચામુંડા-રૂપોની વિસ્તૃત આરાધનાથી ભક્તને સૌભાગ્ય, વિજય અને લક્ષ્મીનો નિવાસ (સમૃદ્ધિ) પ્રાપ્ત થાય છે—એવી ફલશ્રુતિ આપી, આ અધ્યાય સ્થાનચિહ્ન અને નિશ્ચિત તિથિને જોડીને ઉપાસનાનો વ્યવહારુ નિર્દેશ આપે છે।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्मादुत्तरभागे तु स्थानात्कौबेरसंज्ञकात् । भद्रकाली महादेवि वांछितार्थप्रदायिनी
ઈશ્વરે કહ્યું—કૌબેર નામના તે સ્થાનના ઉત્તર ભાગમાં ભદ્રકાળી મહાદેવી વિરાજે છે, જે વાંછિત અર્થ પ્રદાન કરનારી છે।
Verse 2
दक्षयज्ञस्य विध्वंसे वीरभद्रसमन्विता । भद्रकाली महादेवी दक्षयज्ञविनाशिनी
દક્ષના યજ્ઞના વિધ્વંસ સમયે, વીરભદ્ર સાથે ભદ્રકાળી મહાદેવી પ્રગટ થઈ; તે જ દક્ષયજ્ઞવિનાશિની છે।
Verse 3
चैत्रे मासि तृतीयायां देवीं तां यस्तु पूजयेत् । नवकोट्यस्तु चामुण्डा भविष्यंति सुपूजिताः । सौभाग्यं विजयं चैव तस्य लक्ष्मीर्भविष्यति
ચૈત્ર માસની તૃતીયાએ જે ભક્તિપૂર્વક તે દેવીની પૂજા કરે છે, તેના દ્વારા નવ-કોટિ ચામુન્ડાઓ પણ સુપૂજિત થાય છે. તેને સૌભાગ્ય, વિજય અને લક્ષ્મીનું સ્થિર નિવાસ પ્રાપ્ત થાય છે.
Verse 291
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्ये भद्रकालीमाहात्म्यवर्णनंनामैकनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કાન્દ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યના ન્યંકુમતીમાહાત્મ્યમાં ‘ભદ્રકાળી-માહાત્મ્ય-વર્ણન’ નામનો બે સો એકાણુંમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.