Adhyaya 287
ઈશ્વર દેવીને કહે છે કે અગસ્ત્ય-સ્થાનની નજીક ‘અજાપાલેશ્વરી’ નામે એક અતિ પવિત્ર તીર્થ છે. રઘુવંશના પ્રતિષ્ઠિત રાજા અજાપાલ ત્યાં પાપ અને રોગ હરણારી દેવીની ભક્તિપૂર્વક આરાધના કરે છે. કથામાં ‘અજા-રૂપ’ (બકરી-રૂપ) તરીકે રૂપકથી વર્ણવાયેલા વ્યાધિઓનું શમન કરનાર તરીકે રાજાનું વર્ણન છે, અને તે પોતાના નામે દેવીની પ્રતિષ્ઠા કરીને તેને પાપનાશિની રૂપે સ્થાપે છે. આ અધ્યાયમાં ક્ષેત્રમાહાત્મ્ય, રાજાશ્રય અને વિધિ-સમય (તિથિ)નું મહત્વ એકસાથે આવે છે. અંતે ફલશ્રુતિ—તૃતીયા તિથિએ યોગ્ય વિધિથી અને ભક્તિથી પૂજન કરવાથી બળ, બુદ્ધિ, કીર્તિ, વિદ્યાલાભ અને સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થાય છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि अजापालेश्वरीं शुभाम् । अगस्त्यस्थानपूर्वेण नातिदूरे व्यवस्थिताम्
ઈશ્વરે કહ્યું—પછી, હે મહાદેવી, અગસ્ત્યસ્થાનના પૂર્વ તરફ બહુ દૂર નહીં એવી જગ્યાએ સ્થિત શુભ અજાપાલેશ્વરી પાસે જવું જોઈએ।
Verse 2
रघुवंशसमुद्भूतो ह्यजापालो नृपोत्तमः । स तत्र देवीमाराध्य पापरोगवशंकरीम्
રઘુવંશમાં જન્મેલો અજાપાલ નામનો ઉત્તમ રાજા ત્યાં પાપ અને રોગના પ્રભાવને દમન કરનારી દેવીની આરાધના કરતો રહ્યો।
Verse 3
अजारूपांश्च रोगान्वै चारयामास भूमिपः । तत्र तां स्थापयामास स्वनाम्ना पापनाशिनीम्
તે ભૂપતિએ બકરીરૂપ ધારણ કરનારા રોગોને હાંકી કાઢ્યા; અને ત્યાં જ પાપનાશિની તે દેવીને પોતાના નામે સ્થાપિત કરી।
Verse 4
यस्तां पूजयते भक्त्या तृतीयायां विधानतः । बल बुद्धिर्यशो विद्यां सौभाग्यं प्राप्नुयान्नरः
જે મનુષ્ય તૃતીયા તિથિએ વિધાનપૂર્વક ભક્તિથી તેમની પૂજા કરે છે, તે બળ, બુદ્ધિ, યશ, વિદ્યા અને સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત કરે છે।
Verse 287
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽजापालेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ताशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતી-સાહસ્રી સંહિતામાં, સાતમા પ્રભાસખંડમાં, પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્ર-માહાત્મ્યમાં ‘અજાપાલેશ્વરી-માહાત્મ્ય-વર્ણન’ નામનો ૨૮૭મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।