Adhyaya 274

આ અધ્યાયમાં પ્રભાસ-ક્ષેત્રની અંદર એક સંક્ષિપ્ત તીર્થોપદેશ રજૂ થાય છે. ઈશ્વર મહાદેવીને કહે છે કે તે (અને તીર્થયાત્રીઓ પણ) તેજસ્વી અને મહાપ્રભાવશાળી સૂર્યપ્રાચી તીર્થ તરફ જાય. આ સ્થળનું મહાત્મ્ય શુદ્ધિકારક રૂપે વર્ણવાયું છે—તે સર્વપાપ-શમન કરનારું છે અને પુરાણોક્ત નિયમિત તીર્થયાત્રાની નીતિ અનુસાર ધર્મ્ય ઇચ્છાઓના ફળ પણ આપે છે. અહીં મુખ્ય વિધિ તરીકે તીર્થસ્નાન નિર્દિષ્ટ છે. સૂર્યપ્રાચીમાં સ્નાન કરવાથી પંચપાતકો (પાંચ મહાપાપો)માંથી મુક્તિ મળે છે એવી ફલશ્રુતિ કહે છે, જે મહાત્મ્ય સાહિત્યની પ્રાયશ્ચિત્ત-પ્રધાન વાણીની તીવ્રતા દર્શાવે છે. ઉપસંહારમાં તેને સ્કંદ મહાપુરાણની 81,000 શ્લોકોની સંહિતામાં, સાતમા ખંડ પ્રભાસખંડ, પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય અંતર્ગત ‘સૂર્યપ્રાચી-માહાત્મ્ય’ અધ્યાય તરીકે ઓળખાવવામાં આવે છે.