Adhyaya 266
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર મહાદેવીને ઉપદેશ આપે છે કે શરભસ્થાનના પૂર્વ તરફ થોડા અંતરે આવેલું ‘અનુત્તર’ કુંભીશ્વર તીર્થ દર્શનયોગ્ય છે. પ્રભાસક્ષેત્રની તીર્થ-વ્યવસ્થામાં આ શિવાલયનું સ્થાન નિર્ધારિત કરીને પવિત્ર ભૂગોળનો ક્રમ દર્શાવવામાં આવ્યો છે. મુખ્ય ફલશ્રુતિ એવી છે કે કુંભીશ્વરનું માત્ર દર્શન કરવાથી મનુષ્ય સર્વ પાતકોથી મુક્ત થાય છે. આ રીતે તીર્થદર્શનને નૈતિક અને આધ્યાત્મિક શુદ્ધિનું સાધન તરીકે પ્રતિપાદિત કરવામાં આવ્યું છે. અંતે કોલોફોનમાં તેને સ્કંદમહાપુરાણ (૮૧,૦૦૦ શ્લોક)ના પ્રભાસખંડ, પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્ર-માહાત્મ્ય અંતર્ગત ‘કુંભીશ્વરમાહાત્મ્ય’ નામે ૨૬૬મો અધ્યાય જણાવ્યો છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कुम्भीश्वरमनुत्तमम् । शरभस्थानतः पूर्वे नातिदूरे व्यवस्थितम् । तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुच्यते सर्वपातकैः
ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી, ત્યાર પછી શરભસ્થાનના પૂર્વમાં બહુ દૂર નહીં એવા સ્થાને રહેલા અનુત્તમ કુંભીશ્વર પાસે જવું જોઈએ. હે દેવી, તેના દર્શન માત્રથી મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.
Verse 266
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुंभीश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्षष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ ‘પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય’ વિભાગમાં ‘કુંભીશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો 266મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.