Adhyaya 263
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર દેવીને પ્રભાસક્ષેત્રમાં આવેલા વિશેષ લિંગ ‘છાયાલિંગ’નું માહાત્મ્ય સંક્ષેપમાં કહે છે. ન્યંકુમતી તીર્થના ઉત્તર દિશામાં તે સ્થિત છે એમ દિશા-સૂચન સાથે સ્થાન નિર્ધારિત કરીને પવિત્રતાને ભૂગોળમાં સ્થિર કરે છે. પછી છાયાલિંગના દર્શનને અતિ મહાફલદાયક અને અદ્ભુત પ્રભાવવાળું જણાવવામાં આવે છે. ભક્તિપૂર્વક જે તેનું દર્શન કરે તે પાપોથી શુદ્ધ થાય છે; પરંતુ અત્યંત પાપી લોકો તેને જોઈ શકતા નથી—એ રીતે દર્શનને વિધિ સાથે સાથે નૈતિક-આધ્યાત્મિક પાત્રતા સાથે પણ જોડવામાં આવ્યું છે. અંતે સ્કંદપુરાણના પ્રભાસખંડ, પ્રભાસક્ષેત્ર-માહાત્મ્ય ક્રમમાં આ ‘છાયાલિંગ માહાત્મ્યવર્ણન’ અધ્યાય હોવાનું કોલોફોન દર્શાવે છે।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्छायालिंगमिति स्मृतम् । उत्तरे न्यंकुमत्याश्च बह्वाश्चर्यं महत्फलम्
ઈશ્વરે કહ્યું—ત્યારબાદ, હે મહાદેવી, ‘છાયાલિંગ’ તરીકે પ્રસિદ્ધ સ્થાને જવું જોઈએ. તે ન્યંકુમતીના ઉત્તરે છે—અતિ આશ્ચર્યમય—અને મહાન પુણ્યફળ આપનારું છે।
Verse 2
तं दृष्ट्वा मानवो देवि मुच्यते पंचपातकैः । सार्द्धद्वादशहस्तं तु योजनत्रितयेन तु । न पश्यंति महादेवि पापिष्ठा ये तु मानवाः
હે દેવી, તેનું દર્શન કરવાથી મનુષ્ય પંચ મહાપાતકોથી મુક્ત થાય છે. પરંતુ હે મહાદેવી, અતિ પાપિષ્ઠ લોકો તેને જોઈ શકતા નથી—જ્યારે કે તે સાડા બાર હસ્ત પ્રમાણનું છે અને ત્રણ યોજન સુધી (દૃશ્ય) છે।
Verse 263
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये छायालिंग माहात्म्यवर्णनंनाम त्रिषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતી-સહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં “છાયાલિંગ-માહાત્મ્યવર્ણન” નામનો ૨૬૩મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।