Adhyaya 244
ઈશ્વર દેવીને ઉપદેશ આપે છે કે હિરણ્યાતીરે સ્થિત ‘વિચિત્રેશ્વર’ નામના ઉત્તમ શિવધામે જાવ. આ તીર્થ મહાપાતકનાશક છે અને પ્રભાસક્ષેત્રમાં વિશેષ પવિત્ર ગણાય છે. આ સ્થાનની ઉત્પત્તિ યમરાજના લેખક ‘વિચિત્ર’ સાથે જોડાયેલી છે. તેણે ઘોર તપ કર્યું અને તેના ફળરૂપે ત્યાં મહારૌદ્ર લિંગની પ્રતિષ્ઠા થઈ. ફલશ્રુતિમાં સ્પષ્ટ છે—જે આ લિંગનું દર્શન કરે છે, તે યમલોકનું દર્શન કરતો નથી; તેથી દર્શન પાપહરણ અને મુક્તિપ્રદ માનવામાં આવે છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विचित्रेश्वरमुत्तमम् । हिरण्यातीरनिलयं महापातकनाशनम्
ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી! ત્યારબાદ હિરણ્યા નદીના તટે નિવાસ કરનાર, મહાપાતકોનો નાશ કરનાર પરમ વિચિત્રેશ્વર પાસે જવું જોઈએ।
Verse 2
विचित्रेण महादेवि लेखकेन यमस्य च । तपः कृत्वा महारौद्रं लिंगं तत्र प्रतिष्ठितम्
હે મહાદેવી! યમના લેખક વિચિત્રે તપ કરીને ત્યાં મહારૌદ્ર સ્વરૂપનું શિવલિંગ પ્રતિષ્ઠિત કર્યું।
Verse 3
तं दृष्ट्वा मानवो देवि यमलोकं न पश्यति
હે દેવી! તેમના (વિચિત્રેશ્વરના) દર્શન કર્યા પછી મનુષ્ય યમલોકને નથી જોતો।
Verse 244
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये विचित्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશી સહસ્ર શ્લોકોની સંહિતામાં, સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘વિચિત્રેશ્વર-માહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ૨૪૪મો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।