Adhyaya 226
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર પ્રભાસક્ષેત્રના પૂર્વ ભાગમાં નૈઋત્ય (દક્ષિણ-પશ્ચિમ) દિશા તરફ આવેલા ‘મેઘેશ્વર’ નામના શિવસ્થાનનું માહાત્મ્ય ઉપદેશે છે. આ સ્થાન પાપમોચક અને સર્વ પાતકનાશક તરીકે વર્ણવાયું છે. પછી અનાવૃષ્ટિ-ભયથી ઊભા થયેલા સામુદાયિક સંકટનો ઉપાય જણાવે છે—ત્યાં વિદ્વાન બ્રાહ્મણો શાંતિ કર્મ કરે અને વારુણી વિધિથી જળ દ્વારા ભૂમિનું સંસ્કાર/અભિષેક કરવામાં આવે; આ વરસાદ આહ્વાન અને વ્યવસ્થા પુનઃસ્થાપનનો વિધાન છે. જ્યાં મેઘ-પ્રતિષ્ઠિત લિંગની નિયમિત પૂજા થાય છે ત્યાં અનાવૃષ્ટિનો ભય ઊભો થતો નથી—એ રીતે આ તીર્થ ભક્તિ-નિયમથી પર્યાવરણ અને સમાજસ્થિરતાનું આશ્વાસન આપે છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तस्यैव पूर्वभागे तु नैरृते पापमोचनात् । मेघेश्वरेति विख्यातं सर्वपातकनाशनम्
ઈશ્વરે કહ્યું—એ જ પવિત્ર પ્રદેશના પૂર્વ ભાગમાં, નૈઋત્ય દિશા તરફ, પાપમોચન કરનાર ‘મેઘેશ્વર’ નામે વિખ્યાત તીર્થ છે; તે સર્વ પાતકોનો નાશ કરે છે.
Verse 2
अनावृष्टिभये जाते शांतिं तत्रैव कारयेत् । वारुणीं विप्रमुख्यैस्तु भावयेदुदकैर्महीम्
અનાવૃષ્ટિનો ભય ઊભો થાય ત્યારે ત્યાં જ શાંતિ કર્મ કરાવવું જોઈએ. મુખ્ય બ્રાહ્મણોના નેતૃત્વમાં વારુણી વિધિ કરીને જળોથી ધરતીને અભિષેક કરીને પવિત્ર કરવી જોઈએ.
Verse 3
मेघैः प्रतिष्ठितं लिंगं यत्र नित्यं प्रपूज्यते । अनावृष्टिभयं किंचिन्न च तत्र प्रजायते
જ્યાં મેઘોએ પ્રતિષ્ઠિત કરેલું લિંગ નિત્ય પૂજાય છે, ત્યાં અનાવૃષ્ટિનો ભય કિંચિત પણ ઉત્પન્ન થતો નથી.
Verse 226
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मेघेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षड्विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતી-સાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ ‘પ્રભાસક્ષેત્ર-માહાત્મ્ય’માં ‘મેઘેશ્વર-માહાત્મ્ય-વર્ણન’ નામનો બે સો છવ્વીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.