Adhyaya 214
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર સ્વયં ઉપદેશરૂપે પ્રભાસક્ષેત્રના કૌશિકેશ્વર શિવસ્થાનનું માહાત્મ્ય વર્ણવે છે. કાશ્યપેશ્વરથી ઈશાન (ઉત્તર-પૂર્વ) દિશામાં આઠ ધનુષ જેટલા અંતરે તેનું સ્થાન બતાવી, તેને મહાપાતક-નાશક અને પરમ પાવન તીર્થ કહેવામાં આવ્યું છે. નામની કથા મુજબ કૌશિકે વસિષ્ઠના પુત્રોનો વધ કર્યો હોવાથી દોષગ્રસ્ત બને છે; તે જ સ્થાને શિવલિંગની પ્રતિષ્ઠા કરીને પૂજા કરે છે અને પાપમુક્ત થાય છે. અંતે ફલશ્રુતિ—જે લિંગનું દર્શન અને પૂજન કરે, તેને વાંછિત ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । धनुषामष्टभिस्तस्मादीशाने कश्यपेश्वरात् । कौशकेश्वरनामानं महापातकनाशनम्
ઈશ્વરે કહ્યું—કશ્યપેશ્વરથી ઈશાન દિશામાં આઠ ધનુષ જેટલા અંતરે ‘કૌશિકેશ્વર’ નામનું લિંગ સ્થિત છે; તે મહાપાતકોનો નાશ કરનાર છે.
Verse 2
वसिष्ठतनयान्हत्वा तत्र कौशिकसत्तमः । स्थापयामास तल्लिंगं मुक्तपापस्ततोऽभवत्
વસિષ્ઠના પુત્રોને સંહાર કરીને, ત્યાં શ્રેષ્ઠ કૌશિકે તે લિંગની સ્થાપના કરી; ત્યારથી તે પાપમુક્ત થયો.
Verse 3
तं दृष्ट्वा पूजयित्वा तु लभते वाञ्छितं फलम्
તેનું દર્શન કરીને અને પૂજન કરીને મનુષ્ય ઇચ્છિત ફળ પ્રાપ્ત કરે છે.
Verse 214
इति श्रीस्कांदे महा पुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कौशिकेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामचतुर्दशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘કૌશિકેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો બે સો ચૌદમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.