
આ અધ્યાયમાં ‘ઈશ્વર ઉવાચ’ રૂપે યાત્રિકને પ્રભાસક્ષેત્રમાં આવેલા ‘પુષ્પદંતેશ્વર’ નામના શુભ દેવસ્થાનના દર્શન કરવા કહેવામાં આવે છે. અહીં પુષ્પદંતેશ્વરને શંકર-સન્નિધિ સાથે જોડાયેલા ગણેશ તરીકે ઓળખાવી, સ્થળની શૈવ નજીકતા અને પ્રામાણ્ય દર્શાવવામાં આવે છે. વર્ણન મુજબ ત્યાં કઠોર તપ કરવામાં આવ્યું અને તેના પરિણા્મે તે સ્થળે લિંગની પ્રતિષ્ઠા થઈ. આ પવિત્ર પ્રતિષ્ઠાનું માત્ર દર્શન કરવાથી જ જન્મ-સંસારબંધનમાંથી મુક્તિ મળે છે—એવો સ્પષ્ટ ફલશ્રુતિ-વચન છે. સાથે જ ઇહલોકમાં ઇચ્છિત સિદ્ધિ અને પરલોકમાં શુભ ફળની પ્રાપ્તિ પણ જણાવવામાં આવી છે.
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येत्पुष्पदन्तेश्वरं शुभम् । पुष्पदन्तेश्वरोनाम गणेशः शंकरस्य तु
ઈશ્વરે કહ્યું—ત્યાં જ સ્થિત શુભ ‘પુષ્પદંતેશ્વર’નું દર્શન કરવું જોઈએ. ‘પુષ્પદંતેશ્વર’ એ શંકરના ગણેશનું નામ છે.
Verse 2
तेन तप्तं तपो घोरं तत्र लिंगं प्रतिष्ठितम्
તેણે ત્યાં ઘોર તપ કર્યું; તેથી ત્યાં લિંગ પ્રતિષ્ઠિત થયું.
Verse 3
तं दृष्ट्वा मुच्यते जंतुर्जन्मसंसारबन्धनात् । प्राप्नुयादीप्सितान्कामानिह लोके परत्र च
તેમનું દર્શન કરતાં જ જીવ જન્મ-સંસારના બંધનથી મુક્ત થાય છે અને ઇહ લોક તથા પર લોકમાં ઇચ્છિત કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે.
Verse 180
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पदन्तेश्वर माहात्म्यवर्णनंनामाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશી હજાર શ્લોકોની સંહિતામાં, સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ ‘પ્રભાસક્ષેત્ર-માહાત્મ્ય’માં ‘પુષ્પદંતેશ્વરનું માહાત્મ્ય-વર્ણન’ નામનો એકસો એંસીમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।