Adhyaya 176
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર મહાદેવીને કહે છે કે અર્કસ્થળથી થોડે દૂર આગ્નેય (દક્ષિણ-પૂર્વ) દિશામાં ‘સિદ્ધેશ્વર’ નામનું લિંગ સ્થિત છે. તેના નામનું કારણ પણ જણાવાયું છે—અઠાર હજાર ઊર્ધ્વરેતસ (બ્રહ્મચારી) ઋષિઓએ આ લિંગના સંબંધથી સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી, તેથી તેનું નામ ‘સિદ્ધેશ્વર’ પડ્યું. અંતે ભક્ત માટે આચાર-વિધિ દર્શાવવામાં આવે છે—સ્નાન કરીને ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરવી, ઉપવાસ રાખવો, ઇન્દ્રિયસંયમ પાળવો, નિયમ મુજબ પૂજા પૂર્ણ કરવી અને બ્રાહ્મણોને દક્ષિણા આપવી. ફલશ્રુતિમાં સર્વકામસમૃદ્ધિ તથા પરમ પદની પ્રાપ્તિ જણાવાય છે।
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सिद्धेश्वरमिति स्मृतम् । अर्कस्थलात्तथाऽग्नेय्यां नातिदूरे व्यवस्थितम्
ઈશ્વરે કહ્યું—ત્યારબાદ, હે મહાદેવી, ‘સિદ્ધેશ્વર’ તરીકે પ્રસિદ્ધ સ્થાન તરફ જવું જોઈએ. તે અર્કસ્થળથી આગ્નેય દિશામાં બહુ દૂર નથી.
Verse 2
अष्टादश सहस्राणि ऋषीणामूर्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिंगे तु सिद्धानि सिद्धेश्वरमतः स्मृतम्
ઊર્ધ્વરેતસ એવા અઢાર હજાર ઋષિઓએ તે લિંગમાં સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી; તેથી તે ‘સિદ્ધેશ્વર’ તરીકે સ્મરાય છે.
Verse 176
स्नात्वाऽर्चयेन्नरो भक्त्या सोपवासो जितेन्द्रियः । संपूज्य विधिवद्देवं दद्याद्विप्रेषु दक्षिणाम् । सर्वकामसमृद्धस्तु स याति परमं पदम् इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहरूया संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासज्ञेत्रमाहात्म्ये सिद्धेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्सप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
સ્નાન કરીને મનુષ્યે ભક્તિપૂર્વક ઉપવાસসহ, ઇન્દ્રિયજય કરીને દેવનું પૂજન કરવું. વિધિ મુજબ સંપૂર્ણ પૂજા કરીને બ્રાહ્મણોને દક્ષિણા આપવી. તે સર્વ ધર્મ્ય કામનાઓની સમૃદ્ધિ પામી પરમ પદને પ્રાપ્ત કરે છે. આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણના પ્રભાસખંડ, પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘સિદ્ધેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ૧૭૬મો અધ્યાય સમાપ્ત.