Adhyaya 162
અધ્યાય ૧૬૨માં ભગવાન શિવ દેવીને ઉપદેશ આપે છે અને પ્રભાસક્ષેત્રના પવિત્ર ગોઠવણમાં અષ્ટકુલેશ્વર લિંગનું સ્થાન દર્શાવે છે—એક નિર્દિષ્ટ બિંદુથી દક્ષિણ તરફ અને લક્ષ્મણેશના પૂર્વમાં. ત્યારબાદ આ તીર્થનું તત્ત્વ જણાવે છે: તે સર્વ પાપોનું પ્રશમન કરનારું અને ઘોર પીડાઓ-વ્યાધિઓનો નાશ કરનારું છે; ‘મહાવિષ’ જેવી ભયંકર આપત્તિ-રૂપ દોષને પણ શમાવે છે. સિદ્ધો અને ગંધર્વો જેવા દિવ્ય ઉપાસકો અહીં પૂજા કરે છે એમ કહી મંદિરની મહિમા સ્થાપિત થાય છે. અષ્ટકુલેશ્વર વાંછિતાર્થ પ્રદાન કરનારું કહેવાયું છે. વિશેષ વિધાનરૂપે કૃષ્ણાષ્ટમીના દિવસે વિધાનપૂર્વક પૂજા કરવાની આજ્ઞા આપવામાં આવી છે. ફલશ્રુતિમાં મહાપાતકોમાંથી મુક્તિ અને નાગલોકમાં માન-સન્માન પ્રાપ્ત થવાનું જણાવાયું છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्माद्दक्षिणतः स्थितम् । लक्ष्मणेशाच्च पूर्वस्मिंल्लिंगमष्टकुलेश्वरम्
ઈશ્વરે કહ્યું—હે મહાદેવી! ત્યારબાદ તે સ્થાનના દક્ષિણમાં સ્થિત અને લક્ષ્મણેશના પૂર્વમાં રહેલા ‘અષ્ટકુલેશ્વર’ નામના લિંગ પાસે જવું જોઈએ।
Verse 2
सर्वपापप्रशमनं महाविषप्रणाशनम् । पूजितं सिद्धगन्धर्वैर्वाञ्छितार्थप्रदायकम्
તે (અષ્ટકુલેશ્વર) સર્વ પાપોનું શમન કરનાર, મહાવિષનો નાશ કરનાર; સિદ્ધો અને ગંધર્વો દ્વારા પૂજિત, તથા વાંછિત અર્થ આપનાર છે।
Verse 3
यस्तं पूजयते मर्त्यः कृष्णाष्टम्यां विधानतः । स मुक्तः पातकैर्घोरैर्नागलोके महीयते
જે મનુષ્ય કૃષ્ણાષ્ટમીના દિવસે વિધિપૂર્વક તેની પૂજા કરે છે, તે ઘોર પાપોથી મુક્ત થઈ નાગલોકમાં માન પામે છે।
Verse 162
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्येऽष्टकुलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विषष्ट्युत्तर शततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશી હજાર શ્લોકોની સંહિતામાં, સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં ‘અષ્ટકુલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો એકસો બાસઠમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।