Adhyaya 152

Verse 1

ईश्वर उवाच । तृतीयो भैरवः प्रोक्तश्चतुर्थं भैरवं शृणु । ब्रह्मेशात्पश्चिमे भागे धनुषां त्रितये स्थितम्

ઈશ્વરે કહ્યું— તૃતીય ભૈરવ કહેવાયો; હવે ચતુર્થ ભૈરવ સાંભળો. બ્રહ્મેશના પશ્ચિમ ભાગે, ત્રણ ધનુષ્યના અંતરે તે સ્થિત છે.

Verse 2

सर्वपापप्रशमनं सर्व कामप्रदं नृणाम् । नारदेश्वरनामानं स्थापितं नारदेन वै

આ સર્વ પાપોનું શમન કરે છે અને મનુષ્યોને સર્વ કામનાઓ આપે છે. તેનું નામ ‘નારદેશ્વર’ છે, અને તેને ખરેખર નારદે સ્થાપ્યું હતું.

Verse 3

ब्रह्मलोके स्थितः पूर्वं नारदो भगवानृषिः । तत्र दृष्ट्वा महावीणां दिव्यां तंत्र्ययुतै र्युताम्

પૂર્વે ભગવાન ઋષિ નારદ બ્રહ્મલોકમાં નિવાસ કરતા. ત્યાં તેમણે હજારો તારોથી યુક્ત એક મહાન દિવ્ય વીણા દર્શન કરી.

Verse 4

सरस्वत्या विनिर्मुक्तां ब्रह्मलोके महाप्रभाम् । तेनासौ कौतुकाविष्टो वादयामास तां तदा

સરಸ್ವતી દ્વારા મુક્ત કરાયેલી, બ્રહ્મલોકમાં મહાપ્રભાથી તેજસ્વી તે વીણાને જોઈ નારદ કૌતુકથી ભરાઈ ત્યારે જ તેને વગાડવા લાગ્યા.

Verse 5

तंत्रीभ्यो वाद्यमानाभ्यो ब्राह्मणाः पतिता भुवि । सप्त स्वरास्ते विख्याता मूर्च्छिताः षड्जकादयः

તે તંતુઓ વાગતાં જ બ્રાહ્મણો ધરતી પર પડી ગયા. તે જ ક્રમબદ્ધ થઈ ષડ્જ વગેરે સાત સ્વરો તરીકે પ્રસિદ્ધ થયા.

Verse 6

तान्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टो मुक्त्वा वीणां प्रयत्नतः । पप्रच्छ देवं ब्रह्माणं किमिदं कौतुकं विभो

તેમને જોઈ વિસ્મયથી ભરાયેલા નારદે પ્રયત્નપૂર્વક વીણા બાજુએ મૂકી દેવ બ્રહ્માને પૂછ્યું—“હે વિભો, આ કેવું અદ્ભુત કૌતુક છે?”

Verse 7

वाद्यमानासु तन्त्रीषु पतिता ब्राह्मणा भुवि । क एते ब्राह्मणा देव किं मृता इव शेरते

તંત્રીવાદ્યો વાગતાં જ તે બ્રાહ્મણો ધરતી પર પડી ગયા. (નારદે કહ્યું)—“હે દેવ, આ કોણ બ્રાહ્મણો છે? મૃતોની જેમ કેમ સૂઈ રહ્યા છે?”

Verse 8

ब्रह्मोवाच । एते स्वरा महाभाग मूर्च्छिताः पतिता भुवि । अज्ञानवादनेनैव पापं जातं तवाधुना

બ્રહ્માએ કહ્યું—“હે મહાભાગ, આ સ્વરદેવતાઓ છે; મૂર્ચ્છિત થઈ ધરતી પર પડ્યા છે. અજ્ઞાનથી વાદન કરવાથી હવે તને પાપ લાગ્યું છે.”

Verse 9

सप्तब्राह्मणविध्वंसपातकं ते समा गतम् । तस्माच्छीघ्रं व्रज मुने प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम्

“સાત બ્રાહ્મણોના વિનાશ સમાન પાતક તારા પર આવ્યું છે. તેથી, હે મુને, ત્વરિત ઉત્તમ પ્રભાસ ક્ષેત્રે જા.”

Verse 10

समाराधय देवेशं सर्वपापविशुद्धये । इत्युक्तो नारदस्तत्र संतप्य च मुहुर्मुहुः

“સર્વ પાપોની શુદ્ધિ માટે દેવેશનું સમારાધન કર.” એમ કહ્યા પછી નારદ ત્યાં વારંવાર સંતપ્ત થયો.

Verse 11

कृत्वा विषादं बहुशः प्रभासं क्षेत्रमागतः । तत्रैव ब्रह्मकुण्डं तु समासाद्य प्रयत्नतः

વારંવાર વિષાદમાં પડીને તે પ્રભાસના પવિત્ર ક્ષેત્રે આવ્યો. ત્યાં જ તેણે પ્રયત્નપૂર્વક બ્રહ્મકુંડને પ્રાપ્ત કર્યું.

Verse 12

भैरवं पूजयामास दिव्याब्दानां शतं प्रिये । ततो निष्कल्मषो भूत्वा गीतज्ञश्चाभवत्तथा

હે પ્રિયે, તેણે સો દિવ્ય વર્ષો સુધી ભૈરવની પૂજા કરી. ત્યારબાદ તે નિષ્કલ્મષ બની ગાનવિદ્યાનો પણ સાચો જ્ઞાતા થયો.

Verse 13

ततः प्रभृति तल्लिंगं नारदेश्वरभैरवम् । ख्यातं लोके महादेवि सर्वपातकनाशनम्

ત્યાંથી, હે મહાદેવી, તે લિંગ ‘નારદેશ્વર ભૈરવ’ તરીકે લોકમાં સર્વ પાતકનાશક રૂપે પ્રસિદ્ધ થયું.

Verse 14

अज्ञानाद्वादयेद्यस्तु वीणां चैव तथा स्वरान् । स तत्पातकशुद्ध्यर्थं तत्र गच्छेन्महेश्वरि

હે મહેશ્વરી, જે અજ્ઞાનવશ વીણા અને સ્વરોને અયોગ્ય રીતે વગાડે, તે તે પાપશુદ્ધિ માટે ત્યાં જવો જોઈએ.

Verse 15

माघे मासि जिताहारस्त्रिकालं योऽर्चयेत्ततः । नारदेशं भैरवं स स्वर्गरामामनोहरः

માઘ માસમાં નિયત આહાર રાખીને જે ત્યાં ત્રિકાળ નારદેશ ભૈરવનું અર્ચન કરે, તે સ્વર્ગમાં અપ્સરાઓને પણ મનોહર બને છે.