Adhyaya 150
આ અધ્યાયમાં ઈશ્વર બ્રહ્મકુંડના દક્ષિણ તરફ સ્થિત ‘બ્રહ્મેશ્વર’ નામના શૈવ તીર્થનું માહાત્મ્ય ઉપદેશરૂપે વર્ણવે છે. તે ત્રિલોકમાં પ્રસિદ્ધ છે અને શિવના ગણો તેની રક્ષા કરે છે—એ રીતે પ્રભાસ તીર્થપરિસરમાં તેની પ્રતિષ્ઠા અને પ્રામાણ્ય સ્થાપિત થાય છે. યાત્રિક માટે નિશ્ચિત વિધિક્રમ જણાવાયો છે—પ્રથમ બ્રહ્મેશ્વર પાસે જઈ ત્યાં સ્નાન કરવું; ખાસ કરીને ચતુર્દશીએ અને વધુ વિશેષ અમાવાસ્યાએ. ત્યારબાદ વિધિ મુજબ શ્રાદ્ધ કરીને પછી બ્રહ્મેશ્વરની પૂજા કરવી. પછી દાનવિધાન આવે છે—બ્રાહ્મણોને સુવર્ણદાન શંકરના સંતોષ માટે ઉત્તમ ગણાયું છે. આ અનુષ્ઠાનોના ફળરૂપે જન્મફળની પ્રાપ્તિ, વિશાળ કીર્તિ અને બ્રહ્માના અનુગ્રહથી ઉત્પન્ન આનંદાવસ્થા જણાવાઈ છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो ब्रह्मेश्वरं गच्छेत्तस्य दक्षिणतः स्थितम् । ब्रह्मणा स्थापितं पूर्वं ब्रह्मकुण्डसमीपतः । त्रिषु लोकेषु विख्यातं रक्ष्यमाणं गणैर्मम
ઈશ્વરે કહ્યું—ત્યારબાદ તેના દક્ષિણમાં સ્થિત બ્રહ્મેશ્વર પાસે જવું જોઈએ. બ્રહ્મકુંડની નજીક પૂર્વે બ્રહ્માએ સ્થાપિત કરેલું આ લિંગ ત્રિલોકમાં વિખ્યાત છે અને મારા ગણો દ્વારા રક્ષિત છે.
Verse 2
तत्र स्नात्वा चतुर्दश्याममावास्यां विशेषतः । श्राद्धं च विधिवत्कृत्वा ब्रह्मेशं पूजयेत्ततः
ત્યાં સ્નાન કરીને—વિશેષ કરીને ચતુર્દશી અને અમાવાસ્યાના દિવસે—વિધિપૂર્વક શ્રાદ્ધ કરીને, પછી બ્રહ્મેશ (બ્રહ્મેશ્વર)ની પૂજા કરવી જોઈએ.
Verse 3
विप्रेभ्यः कांचनं दद्यात्प्रीतये शंकरस्य च
શંકરની પ્રસન્નતા માટે બ્રાહ્મણોને સોનાનું દાન કરવું જોઈએ.
Verse 4
एवं कृत्वा नरो देवि लभते जन्मनः फलम् । विपुलां कीर्तिमायाति मोदते ब्रह्मणा प्रिये
હે દેવી! આમ કરવાથી મનુષ્ય પોતાના જન્મનું સાચું ફળ પ્રાપ્ત કરે છે. તે વિશાળ કીર્તિ પામે છે અને, હે પ્રિયે, બ્રહ્મા સાથે આનંદિત થાય છે.
Verse 150
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मकुंडमाहात्म्ये ब्रह्मेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचाशदु त्तरशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડમાં, પ્રથમ પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યના બ્રહ્મકુંડમાહાત્મ્ય અંતર્ગત “બ્રહ્મેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણન” નામનો એકસો પચાસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।