Adhyaya 145
અધ્યાય ૧૪૫ પ્રભાસ-ક્ષેત્રમાં વિઘ્નેશ (ગણેશ)ના એક સ્થાનિક સ્વરૂપનું સંક્ષિપ્ત માહાત્મ્ય રજૂ કરે છે. ઈશ્વર ‘ગજકુંભોદર’ નામના વિશેષ વિગ્રહનું વર્ણન કરે છે—હાથીસદૃશ લક્ષણો ધરાવતું, વિઘ્નહર્તા અને દુષ્કર્મવિનાશક દેવરૂપ। પછી નિશ્ચિત અનુષ્ઠાન જણાવે છે: પ્રયત્નશીલ યાત્રિકે ચતુર્થીના દિવસે સંબંધિત કુંડમાં સ્નાન કરી ભક્તિપૂર્વક દેવની પૂજા કરવી. યોગ્ય સમય, શુદ્ધ ભક્તિ અને નૈતિક આચરણથી દેવ પ્રસન્ન થાય છે; પરિણામે અવરોધો દૂર થાય અને શુભ ફળ પરિપક્વ થાય છે. અંતે આ અંશ સ્કંદપુરાણમાં ‘ગજકુંભોદરમાહાત્મ્યવર્ણન’ અધ્યાય તરીકે નિર્દિષ્ટ છે.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थितं पश्येद्विघ्नेशं पापनाशनम् । गजकुंभोदरं नाम सर्वसिद्धिप्रदायकम्
ઈશ્વરે કહ્યું—ત્યાં જ પાપનાશક વિઘ્નેશનું દર્શન કરવું જોઈએ; તેઓ ‘ગજકુંભોદર’ નામે પ્રસિદ્ધ છે અને સર્વ સિદ્ધિ પ્રદાન કરે છે।
Verse 2
तत्र कुंडे नरः स्नात्वा चतुर्थ्यां प्रयतात्मवान् । पूजयेद्यस्तु तं भक्त्या विघ्नेशस्तस्य तुष्यति
તે કુંડમાં સ્નાન કરીને, ચતુર્થીના દિવસે સંયમિત મનવાળો પુરુષ જે ભક્તિપૂર્વક તેમનું પૂજન કરે છે, તેના પર વિઘ્નેશ્વર પ્રસન્ન થાય છે.
Verse 145
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गजकुंभोदरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चचत्वा रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः
આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એક્યાસી હજાર શ્લોકોની સંહિતામાં, સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ ‘પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય’ વિભાગમાં ‘ગજકુંભોદરમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો એકસો પંચેંચાળીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.