Adhyaya 133

Verse 1

ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थिता देवि महाकालीति विश्रुता । अधः स्थिते महापीठे पातालविवरान्विते

ઈશ્વરે કહ્યું—હે દેવી, ત્યાં જ ‘મહાકાળી’ નામે પ્રસિદ્ધ દેવી નિવાસ કરે છે; નીચે સ્થિત મહાપીઠ પાતાળ તરફ જતાં વિવરથી યુક્ત છે।

Verse 2

सर्वदुःखप्रशमनी सर्वशत्रुक्षयंकरी । पूजनीया विधानेन कृष्णाष्टम्यां महानिशि । गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैः क्रव्यैर्बलिभिरेव च

જે સર્વ દુઃખ શમાવે અને સર્વ શત્રુઓનો ક્ષય કરે છે, તેની કૃષ્ણપક્ષની અષ્ટમીની મહાનિશામાં વિધાનપૂર્વક પૂજા કરવી—ગંધ, પુષ્પ, ધૂપ તેમજ માંસ-નૈવેદ્ય અને બલિ અર્પણ સાથે।

Verse 3

फलतृतीयां नारी च कुर्याद्वै तत्र भाविता । वर्षमेकं सिते पक्षे देवीं पूज्य विधानतः । फलानि ब्राह्मणे देयान्येव नूनं विधानतः

ત્યાં ભાવપૂર્વક સ્ત્રીએ ‘ફલ-તૃતીયા’ વ્રત કરવું જોઈએ. એક વર્ષ સુધી શુક્લપક્ષમાં વિધાનપૂર્વક દેવીની પૂજા કરી, નિયમ મુજબ બ્રાહ્મણને ફળોનું દાન અવશ્ય કરવું।

Verse 4

एतानि वर्जयेन्नक्ते ह्यन्नानि सुरसुन्दरि । निष्पावा आढकी मुद्गा माषाश्चैव कुलित्थकाः

હે સુરसुન્દરી, નક્તવ્રતમાં સાંજના ભોજનમાં આ અન્નો ત્યજવા—નિષ્પાવ, આઢકી, મુદગ (મૂંગ), માષ (ઉડદ) અને કુલિથ્થ।

Verse 5

मसूरा राजमाषाश्च गोधूमास्त्रिपुटास्तथा । चणका वर्तला वापि मकुष्ठाश्चैवमादयः

ઉપરાંત મસૂર, રાજમાષ, ગોધૂમ (ઘઉં), ત્રિપુટ, ચણક (ચણા), વર્તલા તથા મકુષ્ઠ વગેરે પણ (નક્તવ્રતમાં) વર્જનીય છે।

Verse 6

न भक्ष्यास्तावत्ते देवि यावद्गौरीव्रतं चरेत् । तस्याः पुण्यफलं वक्ष्ये कथ्यमानं शृणुष्व मे

હે દેવી! જ્યાં સુધી ગૌરીવ્રતનું આચરણ થાય, ત્યાં સુધી આ ભક્ષ્ય નથી. હવે તે વ્રતનું પુણ્યફળ હું કહું છું—મારું વચન સાંભળો.

Verse 7

धनं धान्यं गृहे तस्या न कदाचित्क्षयं व्रजेत् । दुःखिता दुर्भगा दीना सप्त जन्मानि नो भवेत्

તેણાના ઘરમાં ધન અને ધાન્ય ક્યારેય ક્ષય પામતા નથી. તે સાત જન્મ સુધી પણ દુઃખિતા, દુર્ભાગી કે દીન-દરિદ્ર બનતી નથી.

Verse 8

महाकालीव्रतं प्रोक्तं देव्या माहात्म्यसंयुतम् । कृतं पातकनाशाय सर्वकामसमृद्धये

દેવીના માહાત્મ્યથી યુક્ત મહાકાળી-વ્રત પ્રોક્ત થયું છે. તે પાપનાશ માટે અને સર્વ કામનાઓની સમૃદ્ધિ-સિદ્ધિ માટે કરવામાં આવે છે.

Verse 9

एवं देवि समाख्यातं महाकालीमहोदयम् । क्षेत्रपीठं महादेवि मन्त्रसिद्धिप्रदायकम्

હે દેવી! આ રીતે મહાકાળીનો મહોદય વર્ણવાયો. હે મહાદેવી! આ ક્ષેત્રનું પવિત્ર પીઠ મંત્રસિદ્ધિ આપનારું છે.

Verse 10

आश्वयुक्छुक्लपक्षे तु नवम्यां तत्र जागृयात् । पीठे पूजाबलिं दत्त्वा मन्त्रं कामं जपन्निशि । सौम्यचित्तः समाप्नोति वांछितां सिद्धिमुत्तमाम्

આશ્વયુજ શુક્લપક્ષની નવમીએ ત્યાં જાગરણ કરવું. પીઠ પર પૂજા અને બલિ અર્પણ કરીને, રાત્રિમાં ઇચ્છિત મંત્રનો જપ કરવો; સૌમ્યચિત્તે તે વાંછિત ઉત્તમ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 133

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये महाकालीमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयस्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના પ્રથમ ‘પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્ય’ વિભાગમાં ‘મહાકાળી-માહાત્મ્ય-વર્ણન’ નામનો એકસો તેત્રીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।