Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

Devanagari script

तेषां स्पर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा कृष्णचक्रेण चिह्नितः

Transliteration

teṣāṃ sparśanamātreṇa mucyate sarvakilbiṣaiḥ | cakratīrthe naraḥ snātvā kṛṣṇacakreṇa cihnitaḥ

Translation

તેમનો માત્ર સ્પર્શ કરવાથી જ મનુષ્ય સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે. ચક્રતીર્થમાં સ્નાન કરીને તે કૃષ્ણચક્રના ચિહ્નથી ચિહ્નિત થાય છે.

Word by Word

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (pronoun)

• स्पर्शनमात्रेण: by mere touch
• स्पर्शनमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुष (स्पर्शनस्य मात्रम्)

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

• सर्वकिल्बिषैः: from all sins
• सर्वकिल्बिषैः: Apadana (Ablatival sense in passive/अपादान-भाव)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); समासः—कर्मधारय (सर्वाणि किल्बिषाणि)

• चक्रतीर्थे: at Cakra-tīrtha
• चक्रतीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुष (चक्रस्य तीर्थम्)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकाले (having done)

• कृष्णचक्रेण: by the dark/black discus (mark)
• कृष्णचक्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); समासः—कर्मधारय (कृष्णं चक्रम्)

• चिह्नितः: marked
• चिह्नितः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चिह्नित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चिह्न्/चिह्नय् भावे)
• Form: भूतकृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifying नरे)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrim audience

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims touch cakra-etched stones; then descend steps into the tīrtha for snāna; a subtle glowing cakra emblem appears on the devotee’s forehead/heart as a sign of sanctification.

Characters & Entities

• Cakratīrtha
• Kṛṣṇa
• Cakra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-contact—especially touch and bathing—purifies sin and outwardly signifies inner dedication to the Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cakratīrtha at Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Touching the Cakra-marked stones and performing snāna (bathing) at Cakratīrtha.