Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 96

Devanagari script

नित्यं कृष्णपुरीं रम्यां ये स्मरन्ति गृहस्थिताः । नमस्याः सर्वलोकानां देवानां च सुरोत्तम

Transliteration

nityaṃ kṛṣṇapurīṃ ramyāṃ ye smaranti gṛhasthitāḥ | namasyāḥ sarvalokānāṃ devānāṃ ca surottama

Translation

જે ગૃહસ્થો નિત્યે રમણીય કૃષ્ણપુરી (દ્વારકા)નું સ્મરણ કરે છે, તેઓ સર્વ લોકો અને દેવતાઓને પણ વંદનીય છે, હે સૂરોત્તમ।

Word by Word

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: काल-अव्यय (adverb of time)

• कृष्णपुरीम्: Kṛṣṇa’s city (Dvārakā)
• कृष्णपुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कृष्ण (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (कृष्णस्य पुरी)

• रम्याम्: beautiful/charming
• रम्याम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (कृष्णपुरीम्)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• स्मरन्ति: remember
• स्मरन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• गृहस्थिताः: those staying at home/householders
• गृहस्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (गृहे स्थिताः)

• नमस्याः: worthy of salutation
• नमस्याः: Pradhana (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: नमस्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; विधेय-विशेषण (they are worthy of salutation)

• सर्वलोकानाम्: of all worlds/people
• सर्वलोकानाम्: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; कर्मधारय (सर्वे लोकाः)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सुरोत्तम: O best of gods
• सुरोत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ (सुरेषु उत्तमः)

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (Kṛṣṇapurī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A householder at a simple domestic shrine mentally beholds the jeweled city of Dvārakā—gates, palaces, and the sea—offering namaskāra; devas above acknowledge the merit.

Characters & Entities

• Kṛṣṇapurī (Dvārakā)
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even without renunciation, steady remembrance (smaraṇa) of Dvārakā is a potent devotional path.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kṛṣṇapurī—Dvārakā, the sacred city of Lord Kṛṣṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nitya-smaraṇa—daily recollection/meditative remembrance of Dvārakā.