Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

ब्रह्मादयः सुरगणा गृहे तिष्ठंति सर्वदा । पितरो नागगंधर्वा मुनयः सिद्धचारणाः

Transliteration

brahmādayaḥ suragaṇā gṛhe tiṣṭhaṃti sarvadā | pitaro nāgagaṃdharvā munayaḥ siddhacāraṇāḥ

Translation

તે ગૃહમાં બ્રહ્મા આદિ દેવગણ સદા નિવાસ કરે છે; તેમજ પિતૃગણ, નાગ, ગંધર્વ, મુનિ, સિદ્ધ અને ચારણ પણ।

Word by Word

• ब्रह्मादयः: Brahmā and others
• ब्रह्मादयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (ब्रह्मा आदिः येषाम्)

• सुरगणाः: groups of gods
• सुरगणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (सुराणां गणाः)

• गृहे: in the house
• गृहे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तिष्ठन्ति: stay/stand
• तिष्ठन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• पितरः: the Pitṛs (ancestors)
• पितरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• नागगन्धर्वाः: Nāgas and Gandharvas
• नागगन्धर्वाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नाग (प्रातिपदिक) + गन्धर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (नागाश्च गन्धर्वाश्च)

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सिद्धचारणाः: Siddhas and Cāraṇas
• सिद्धचारणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक) + चारण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (सिद्धाश्च चारणाश्च)

Speaker

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya narration style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gṛha as tīrtha (by Dvārakā-māhātmya association)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A peaceful household interior: Brahmā and devas appear subtly in the upper space; pitṛs receive offerings near a water vessel; nāgas coil protectively at the threshold; gandharvas hover with instruments; sages and siddhas sit in meditation—yet the family continues simple worship, showing the unseen assembly.

Characters & Entities

• Brahmā
• Devas
• Pitṛs
• Nāgas
• Gandharvas
• Munis
• Siddhas
• Cāraṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A dharmic home aligned with devotion becomes a sacred space where divine and ancestral presences are said to abide.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse emphasizes sanctity of a ‘house’ in the Māhātmya context rather than naming a single tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse conveys a फलश्रुति-style assurance of auspicious presence.