Adhyaya 63

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । अर्बुदस्य महाराज माहात्म्यं हि समासतः

પુલસ્ત્ય બોલ્યા—હે મહારાજ! તું જે પૂછ્યું હતું તે બધું મેં તને કહી દીધું. અર્બુદનું માહાત્મ્ય મેં સંક્ષેપમાં વર્ણવ્યું છે.

Verse 2

विस्तरेण च संख्या स्यादपि वर्षशतैरपि । असंख्यानीह तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । पदेपदे गृहाण्येव निर्मितानि महर्षिभिः

વિસ્તારથી તેમની ગણતરી તો સૈકડો વર્ષોમાં પણ પૂર્ણ ન થાય. અહીં અસંખ્ય તીર્થો અને પુણ્ય-આયતનો છે; પગલે પગલે મહર્ષિઓએ રચેલા આશ્રમો અને નિવાસગૃહો છે.

Verse 3

न तत्तीर्थं न सा सिद्धिर्न स वृक्षो महीपते । न सा नदी न देवेशो यस्य तत्रास्ति न स्थितिः

હે ભૂપતિ! એવું કોઈ તીર્થ નથી, એવી કોઈ સિદ્ધિ નથી, એવો કોઈ વૃક્ષ નથી, એવી કોઈ નદી નથી, અને એવો કોઈ દેવેશ નથી—જેનુ ત્યાં નિવાસ સ્થાપિત ન હોય.

Verse 4

ये वसंति महाराज सुरम्येऽर्बुदपर्वते । नूनं ते पुण्यकर्माणो न वसंति त्रिविष्टपे

હે મહારાજ! જે સુન્દર અર્બુદ પર્વત પર વસે છે, તેઓ નિશ્ચયે પુણ્યકર્મા છે; તેમને ત્રિવિષ્ટપ (સ્વર્ગ) માં વસવાની પણ જરૂર નથી.

Verse 5

किं तस्य जीवितेनार्थः किं धनैः किं जपैर्नृप । यो न पश्यति मन्दात्मा समन्तादर्बुदाचलम्

હે નૃપ! જે મંદબુદ્ધિ મનુષ્ય ચારે તરફથી વિસ્તરેલા અર્બુદાચલનું દર્શન કરતો નથી, તેના જીવનનો શું અર્થ, ધનનું શું મૂલ્ય, અને જપનો શું લાભ?

Verse 6

अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । स्वेदजाश्चाण्डजाश्चापि ह्युद्भिज्जाश्च जरायुजाः

કીટ-પતંગા, પશુઓ, પક્ષીઓ અને મૃગો—સ્વેદજ, અંડજ, ઉદ્ભિજ્જ અને જરાયુજ—આ બધાં જ આ પવિત્ર પરિધિમાં આવે છે.

Verse 7

तस्मिन्मृता महाराज निष्कामाः कामतोऽपि वा । ते यान्ति शिवसायुज्यं जरा मरणवर्जितम्

હે મહારાજ, ત્યાં જે મૃત્યુ પામે છે—નિષ્કામ હોય કે કામયુક્ત પણ—તે જરા-મરણ રહિત શિવ-સાયુજ્યને પામે છે.

Verse 8

यश्चैतच्छुणुयान्नित्यं पुराणं श्रद्धयान्वितः । अर्बुदस्य महाराज स यात्राफलमश्नुते

હે મહારાજ, જે શ્રદ્ધાસહિત અર્બુદ વિષયક આ પુરાણનું નિત્ય શ્રવણ કરે છે, તે યાત્રાનું ફળ ભોગવે છે.

Verse 9

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यात्रां तत्र समाचरेत् । य इच्छेदात्मनः सिद्धिमिह लोके परत्र च

અતએવ જે ઇહલોક અને પરલોકમાં પોતાની સિદ્ધિ ઇચ્છે છે, તેણે સર્વ પ્રયત્નથી ત્યાં યાત્રા કરવી જોઈએ.

Verse 63

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडेऽर्बुदखण्डमाहात्म्यफलश्रुतिवर्णनंनाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના તૃતીય અર્બુદખંડમાં ‘અર્બુદખંડ-માહાત્મ્ય-ફલશ્રુતિ-વર્ણન’ નામનો ત્રેસઠમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.