
આ અધ્યાયમાં પુલસ્ત્ય ઋષિ ઉપદેશરૂપે શ્રોતાને એક નિશ્ચિત પવિત્ર ગંતવ્ય તરફ દોરી જાય છે—“પછી વ્યાસેશ્વર પાસે જવું જોઈએ” એવી આજ્ઞા આપે છે. વ્યાસદેવે સ્થાપિત કરેલા વ્યાસતીર્થ અને વ્યાસેશ્વર મંદિરનું માહાત્મ્ય વર્ણવતાં, અહીં ‘દર્શન’ને પરિવર્તનકારી જ્ઞાનસાધના તરીકે પ્રતિપાદિત કરવામાં આવ્યું છે; તે દેવસ્થાનના દર્શનથી મેધા (બુદ્ધિની સ્પષ્ટતા), મતિ (વિવેક) અને શુચિતા (પવિત્રતા) પ્રાપ્ત થાય છે એમ કહેવામાં આવ્યું છે. અંતે કોલોફોનમાં ગ્રંથની અધિકૃત ઓળખ આપવામાં આવે છે—આ સ્કંદ મહાપુરાણના 81,000 શ્લોકોના પરિસરમાં, સાતમા પ્રભાસ ખંડ અને ત્રીજા અર્બુદ ખંડમાં સ્થિત છે, અને “વ્યાસતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનમ્” નામે છિયાલીસમો અધ્યાય તરીકે નિર્દિષ્ટ છે; તેથી પાઠ, ઉદ્ધરણ અને સંગ્રહ માટે પ્રમાણભૂત અનુક્રમ સુનિશ્ચિત થાય છે.
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो व्यासेश्वरं गच्छेद्व्यासेन स्थापितं हि यत् । तं दृष्ट्वा जायते मर्त्यो मेधावी मतिमाञ्छुचिः । सप्तजन्मांतराण्येव व्यासस्य वचनं यथा
પુલસ્ત્ય બોલ્યા—ત્યારબાદ વ્યાસે સ્થાપિત કરેલા વ્યાસેશ્વર પાસે જવું જોઈએ. તેના દર્શનથી મનુષ્ય મেধાવી, વિવેકી અને શુદ્ધ બને છે—વ્યાસના વચન મુજબ આ ફળ સાત જન્મ સુધી રહે છે।
Verse 46
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे व्यासतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः
આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના ત્રીજા અર્બુદખંડમાં “વ્યાસતીર્થ-માહાત્મ્ય-વર્ણન” નામનો છિયાલીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।