Adhyaya 14

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ देवं सिद्धेश्वरं परम् । सिद्धिदं प्राणिनां सम्यक्सिद्धेन स्थापितं पुरा

પુલસ્ત્ય બોલ્યા—ત્યારબાદ, હે નૃપશ્રેષ્ઠ, પરમ દેવ સિદ્ધેશ્વર પાસે જવું જોઈએ. તે પ્રાણીઓને સિદ્ધિ આપનાર છે; પ્રાચીન કાળે એક સિદ્ધે તેને ત્યાં સમ્યક રીતે સ્થાપિત કર્યો હતો।

Verse 2

तत्र विश्वावसुर्नाम सिद्धस्तेपे महातपः । बहुवर्षाणि संस्थाप्य शिवं भक्तिपरायणः

ત્યાં વિશ્વાવસુ નામના એક સિદ્ધે મહાતપ કર્યું. શિવને સ્થાપિત કરીને તે અનેક વર્ષો સુધી ભક્તિમાં પરાયણ રહી સાધના કરતો રહ્યો।

Verse 3

जितक्रोधो जितमदो जितसर्वेंद्रियक्रियः । तावद्वर्षसहस्रांते भगवान्वृषभध्वजः । तुतोष नृपतेस्तस्य स्वयं दर्शनमाययौ

ક્રોધ અને મદને જીતીને તથા સર્વ ઇન્દ્રિયક્રિયાઓને વશમાં રાખીને, તે રાજર્ષિના હજાર વર્ષ પૂર્ણ થતાં વૃષભધ્વજ ભગવાન શિવ પ્રસન્ન થયા અને સ્વયં દર્શન આપવા આવ્યા।

Verse 4

अब्रवीत्तं महादेवो वरदोस्मीति पार्थिव

મહાદેવે તે પાર્થિવને કહ્યું— “હે રાજન્, હું વરદાતા છું.”

Verse 5

श्रीभगवानुवाच । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्त्तते । दास्यामि ते प्रसन्नोऽहं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

શ્રીભગવાન બોલ્યા— “વર માગ; તારો કલ્યાણ થાઓ. તારા મનમાં જે છે, હું પ્રસન્ન છું; તે અતિ દુર્લભ હોય તોય તને આપીશ.”

Verse 6

विश्वावसुरुवाच । एतल्लिंगं सुरश्रेष्ठ ध्यात्वा मनसि निश्चयम् । सर्वान्कामानवाप्नोतु प्रसादात्तव शंकर

વિશ્વાવસુએ કહ્યું— “હે દેવશ્રેષ્ઠ, હે શંકર! આ લિંગનું મનમાં દૃઢ નિશ્ચયથી ધ્યાન કરનાર, તમારી કૃપાથી સર્વ કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે.”

Verse 7

पुलस्त्य उवाच । एवमस्त्विति स प्रोच्य तत्रैवांतरधीयत । सिद्धेश्वरं ततो गत्वा सिद्धिं याति सहस्रशः

પુલસ્ત્યએ કહ્યું— “એવમસ્તુ” કહીને તેઓ ત્યાં જ અંતર્ધાન થયા. ત્યારબાદ સિદ્ધેશ્વર પાસે જઈ સાધક હજારો રીતે સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 8

प्रभावात्तस्य लिंगस्य कामानिष्टानवाप्नुयुः । ततो धर्मक्रियाः सर्वा गता नाशं धरातले

તે લિંગના અલૌકિક પ્રભાવથી લોકો પોતાની ઇચ્છિત કામનાઓ પ્રાપ્ત કરવા લાગ્યા. ત્યારબાદ ધરતી પર સર્વ ધર્મક્રિયાઓ ક્ષીણ થઈ વિનાશ તરફ ગઈ.

Verse 9

न कश्चिद्यजते यज्ञैर्न दानानि प्रयच्छति । सिद्धेश्वरप्रसादेन सिद्धिं यांति नरा भुवि

કોઈ યજ્ઞ કરતું નથી અને કોઈ દાન પણ આપતું નથી; છતાં સિદ્ધેશ્વરના પ્રસાદથી ધરતી પર મનુષ્યો સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 10

उच्छिन्नेषु च यज्ञेषु दानेषु नृपसत्तम । इन्द्राद्यास्त्रिदशाः सर्वे परं दुःखमुपागताः

હે નૃપશ્રેષ્ઠ! જ્યારે યજ્ઞો અને દાનો બંધ થઈ ગયા, ત્યારે ઇન્દ્ર વગેરે સર્વ દેવતાઓ પરમ દુઃખમાં પડ્યા.

Verse 11

ज्ञात्वा यज्ञविघातं च तद्विघाताय वासवः । वज्रेणाच्छादयामास यथा सिद्धिर्न जायते

યજ્ઞમાં વિઘ્ન થયું છે એમ જાણીને, તેને વધુ રોકવા વાસવ (ઇન્દ્ર) એ વજ્રથી તેને ઢાંકી દીધું, જેથી કોઈ સિદ્ધિ ન જન્મે.

Verse 12

तथापि संनिधौ तस्य सिद्धेशस्य नृपोत्तम । कर्मणो जायते सिद्धिः पातकस्य परिक्षयः

તથાપિ, હે નૃપોત્તમ! તે સિદ્ધેશના સાન્નિધ્યમાં કર્મમાં સિદ્ધિ થાય છે અને પાપનો સંપૂર્ણ ક્ષય થાય છે.

Verse 13

यस्तु माघचतुर्द्दश्यां सोमवारे नृपोत्तम । शुक्लायां वाथ कृष्णायां स्पृष्ट्वा सिद्धो भवेन्नरः

હે નૃપશ્રેષ્ઠ! માઘ માસની ચતુર્દશીએ, સોમવારે—શુક્લપક્ષ હોય કે કૃષ્ણપક્ષ—જે પવિત્ર સ્થાન/વસ્તુને સ્પર્શ કરે, તે પુરુષ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 14

अद्यापि जायते सिद्धिः सत्यमेतन्मयोदितम् । तस्मात्सिद्धेश्वरं गत्वा नत्वा यास्यति सद्गतिम्

આજ પણ સિદ્ધિ પ્રગટ થાય છે—આ સત્ય મેં કહ્યું છે. તેથી સિદ્ધેશ્વર પાસે જઈ, ભક્તિપૂર્વક નમસ્કાર કરીને, તે સદ્ગતિ પ્રાપ્ત કરશે.