Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

अक्षारलवणाशा या नारी मां पूजयिष्यति । न तस्याः पतिजं दुःखं दौर्भाग्यं वा भविष्यति

Transliteration

akṣāralavaṇāśā yā nārī māṃ pūjayiṣyati | na tasyāḥ patijaṃ duḥkhaṃ daurbhāgyaṃ vā bhaviṣyati

Translation

જે સ્ત્રી ક્ષાર અને લવણનો ત્યાગ કરીને મારી પૂજા કરશે, તેને પતિજન્ય દુઃખ કે દુર્ભાગ્ય નહીં થાય.

Word by Word

• अ: non-, without
• अ: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अ (उपसर्ग/नञ्)
• Form: नञ्-प्रत्ययार्थ (negation) पूर्वपद (in compound)

• क्षार: alkali/salty
• क्षार: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: क्षार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पूर्वपद (in compound)

• लवण: salt
• लवण: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: लवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; पूर्वपद (in compound)

• आशा: one who abstains from salty/alkaline (food)
• आशा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आशा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः बहुव्रीहिः (अ-क्षार-लवण-आशा = यस्याः क्षारलवणयोः आशा नास्ति)

• या: who
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नारी: woman
• नारी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• माम्: me
• माम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• पूजयिष्यति: will worship
• पूजयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• न: not
• न: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• पति: husband
• पति: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पूर्वपद (in compound)

• जम्: born from/caused by husband
• जम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (पति-जम् = पतेः जातम्)

• दुःखम्: sorrow
• दुःखम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• दौर्भाग्यम्: misfortune
• दौर्भाग्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दौर्भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• वा: or
• वा: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (or)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Devī (continuing)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee woman offers worship to Devī while practicing dietary restraint; the atmosphere emphasizes purity and calm, with misfortune symbolically kept outside the shrine threshold.

Characters & Entities

• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion supported by self-restraint (especially in food) is presented as a purifier that removes misfortune and stabilizes household dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Devi-centered tīrtha of Adhyāya 86 in Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, where worship is said to avert misfortune.

What ritualistic prescription is mentioned?

A dietary niyama: abstaining from kṣāra (alkaline substances) and lavaṇa (salt), along with worship (pūjā) of the Goddess.