Adhyaya 70

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्यापि च तत्रास्ति शक्तिः पापप्रणाशिनी । कार्तिकेयेन निर्मुक्ता हत्वा वै तारकं रणे

સૂત બોલ્યા—ત્યાં બીજી પણ પાપનાશિની શક્તિ (ભાલો) છે; કાર્તિકેયે રણમાં તારકનો વધ કરીને તેને મુક્ત કરી હતી।

Verse 2

तथास्ति सुमहत्कुण्डं स्वच्छोदकसमावृतम् । तेनैव निर्मितं तत्र यः स्नात्वा तां प्रपूजयेत् । स पापान्मुच्यते सद्य आजन्ममरणांति कात्

તેમજ ત્યાં સ્વચ્છ જળથી ભરેલું અતિ વિશાળ કુંડ છે, જે તેને જ બનાવ્યું છે. જે તેમાં સ્નાન કરીને તે શક્તિ (ભાલા)ની પૂજા કરે છે, તે જન્મથી લઈને મૃત્યુની નજીક સુધીના પાપોથી તરત મુક્ત થાય છે।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कस्मिन्काले विनिर्मुक्ता सा शक्तिस्तेन नो वद । किमर्थं स्वामिना तत्र किंप्रभावा वद स्वयम्

ઋષિઓએ કહ્યું—તેણે તે શક્તિ (ભાલો) કયા કાળે મુક્ત કરી? અમને કહો. તેના સ્વામીએ તેને ત્યાં કયા હેતુથી સ્થાપી, અને તેનો પ્રભાવ શું છે—તમે જાતે કહો.

Verse 4

सूत उवाच । पुरासीत्तारकोनाम दानवोऽतिबलान्वितः । हिरण्याक्षस्य दायादस्त्रैलोक्यस्य भयावहः

સૂત બોલ્યા—પ્રાચીન કાળમાં તારક નામનો એક દાનવ હતો, અતિ બળવાન. તે હિરણ્યાક્ષનો વંશજ હતો અને ત્રિલોક માટે ભયંકર બન્યો હતો.

Verse 5

स ज्ञात्वा जनकं ध्वस्तं विष्णुना प्रभविष्णुना । तपस्तेपे ततस्तीव्रं गोकर्णं प्राप्य पर्वतम्

પ્રભવિષ્ણુ એવા વિષ્ણુએ પોતાના પિતાને નાશ કર્યો છે એમ જાણીને, તે ગોકર્ણ પર્વત પર પહોંચી તીવ્ર તપ કરવા લાગ્યો.

Verse 6

यावद्वर्षसहस्रांतं शीर्णपर्णा शनः स्थितः । ध्यायमानो महादेवं कायेन मनसा गिरा

હજાર વર્ષ પૂરાં થાય ત્યાં સુધી તે ત્યાં જ રહ્યો; ધીમે ધીમે ક્ષીણ થતો, દેહ-મન-વાણીથી મહાદેવનું ધ્યાન કરતો રહ્યો.

Verse 7

वरुपूजोपहारैश्च नैवेद्यैर्विविधैस्ततः । ततो वर्षसहस्रांते स दैत्यो दुःखसंयुतः

ત્યાં તેણે વર-પૂજાના ઉપહાર અને વિવિધ નૈવેદ્યોથી આરાધના કરી; છતાં હજાર વર્ષના અંતે પણ તે દૈત્ય દુઃખથી યુક્ત જ રહ્યો.

Verse 8

ज्ञात्वा रुद्रमसंतुष्टं ततो रौद्रं तपोऽकरोत् । विनिष्कृत्त्यात्ममांसानि जुहोतिस्म हुताशने

રુદ્ર હજી પ્રસન્ન નથી એમ જાણીને તેણે પછી ઘોર રૌદ્ર તપ કર્યું. પોતાના જ દેહના માંસના ટુકડા કાપીને હુતાશન અગ્નિમાં આહુતિરૂપે અર્પણ કરતો રહ્યો।

Verse 9

ततस्तुष्टो महादेवो वृषारूढ उमापतिः । सर्वैरेव गणैः सार्धं तस्य संदर्शनं ययौ

ત્યારે વૃષારૂઢ, ઉમાપતિ મહાદેવ પ્રસન્ન થયા અને પોતાના સર્વ ગણો સાથે તેને દર્શન આપવા આવ્યા।

Verse 10

तत्र प्रोवाच संहृष्टस्तारनादेन नादयन् । दिशः सर्वा महादेवो हर्ष गद्गदया गिरा

ત્યાં મહાદેવ આનંદિત થઈ તારનાદ સમ ગર્જના કરતાં બોલ્યા; હર્ષથી ગદગદ થયેલી તેમની વાણી સર્વ દિશાઓમાં ગુંજી ઊઠી।

Verse 11

भोभोस्तारक तुष्टोऽस्मि साहसं मेदृशं कुरु । प्रार्थयस्व मनोऽभीष्टं येन ते प्रददाम्यहम्

“હે હે તારક! હું પ્રસન્ન છું. તારી સાહસભરી વિનંતી જણાવ. તારા મનને અભીષ્ટ જે હોય તે માગ—હું તને તે આપું.”

Verse 12

तारक उवाच । अजेयः सर्वदेवानां त्वत्प्रसादादहं विभो । यथा भवामि संग्रामे त्वां विहाय तथा कुरु

તારકે કહ્યું—“હે વિભો! તમારા પ્રસાદથી હું સર્વ દેવતાઓ માટે અજેય થાઉં. યુદ્ધમાં માત્ર તમને છોડીને મારી અજેયતા અડગ રહે—એવો વર આપો.”

Verse 13

भगवानुवाच । मत्प्रसादादसंदिग्धं सर्वमेतद्भविष्यति । त्वया यत्प्रार्थितं दैत्य त्वमेको बलवानिह

ભગવાન બોલ્યા—મારા પ્રસાદથી આ બધું નિઃસંદેહ થશે. હે દૈત્ય, તું જે પ્રાર્થના કરી છે તે અવશ્ય પ્રાપ્ત થશે; અહીં તું એકલો જ અતિબળવાન બનશે.

Verse 14

एवमुक्त्वा महादेवः स्वमेव भवनं गतः । तारकश्चापि संहृष्टस्तथैवनिज मन्दिरम्

આ રીતે કહી મહાદેવ પોતાના ધામે ગયા. તારક પણ હર્ષિત થઈ તેમ જ પોતાના મંદિર-પ્રાસાદમાં પરત ગયો.

Verse 15

ततो दानवसैन्येन महता परिवारितः । गतः शक्रपुरीं योद्धुं विख्याताममरावतीम्

પછી મહાન દાનવસેનાથી ઘેરાઈને, યુદ્ધ કરવા શક્રપુરી—જગતમાં વિખ્યાત અમરાવતી—તરફ ગયો.

Verse 16

अथाभवन्महायुद्धं देवानां दानवैः सह । यावद्वर्षसहस्रांते मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

ત્યારે દેવો અને દાનવો વચ્ચે મહાયુદ્ધ થયું. તે હજાર વર્ષના અંત સુધી ચાલ્યું—મૃત્યુનો સંહાર કરીને—પછી તેઓ પાછા વળ્યા.

Verse 17

तत्राभवत्क्षयो नित्यं देवानां रणमूर्धनि । विजयो दानवानां च प्रसादाच्छूलपा णिनः

ત્યાં રણના અગ્રભાગે દેવોનો સતત ક્ષય થતો રહ્યો; અને શૂલપાણિ પ્રભુના પ્રસાદથી દાનવોને જ વિજય મળતો રહ્યો.

Verse 18

ततश्चक्रुरुपायांस्ते विजयाय दिवौकसः । वर्माणि सुविचित्राणि यन्त्राणि परिखास्तथा

ત્યારે સ્વર્ગનિવાસી દેવોએ વિજય માટે ઉપાયો રચ્યા—અતિ વિચિત્ર કવચો, યુદ્ધયંત્રો અને રક્ષણાર્થે પરિખાઓ પણ બનાવ્યાં।

Verse 19

अन्यान्यपि शरीरस्य रक्षणार्थं प्रयत्नतः । तथैव योधमुख्यानां विशेषाद्द्विजसत्तमाः

શરીરરક્ષણ માટે તેમણે પ્રયત્નપૂર્વક અન્ય અનેક રક્ષણો પણ ગોઠવ્યાં—વિશેષ કરીને મુખ્ય યોદ્ધાઓ માટે, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠો।

Verse 20

ससृजुस्ते सुराधीशा दानवेभ्यो दिवानिशम्

તે દેવાધીશોએ દાનવો પર દિવસ-રાત પોતાના બળ અને શસ્ત્રો છોડ્યાં।

Verse 21

मुद्गरा भिंडिपालाश्च शतघ्न्योऽथ वरेषवः । प्रासाः कुन्ताश्च भल्लाश्च तस्मिन्काले विनिर्मिताः । विशेषाहवसंबन्धव्यूहानां प्रक्रियाश्च याः

તે સમયે મુદગર, ભિંડિપાલ, શતઘ્ની અને ઉત્તમ બાણો; તેમજ પ્રાસ, કુંત અને ભલ્લ શસ્ત્રો બનાવાયા—અને વિશેષ યુદ્ધપ્રકારને અનુરૂપ વ્યૂહરચનાની રીતિઓ પણ નિર્ધારિત થઈ।

Verse 22

तथान्यानि विचित्राणि कूटयुद्धान्यनेकशः । भीषिकाः कुहकाश्चैव शक्रजालानि कृत्स्नशः

તેમજ અનેક પ્રકારનાં અદ્ભુત કૂટયુદ્ધો પણ રચાયા—ભયંકર ઉપકરણો, છલયંત્રો અને સંપૂર્ણ શક્રજાળ સમાન માયાજાળો પણ।

Verse 23

न च ते विजयं प्रापुस्तथापि द्विजसत्तमाः । दानवेभ्यो महायुद्धे प्रहारैर्जर्जरीकृताः

તથાપિ, હે દ્વિજશ્રેષ્ઠો, તેઓ વિજય પ્રાપ્ત કરી શક્યા નહિ; તે મહાયુદ્ધમાં દાનવોના પ્રહારો વડે તેઓ ચકનાચૂર થયા.

Verse 24

अथ प्राह सहस्राक्षो भयत्रस्तो बृहस्पतिम् । दिनेदिने वयं दैत्यैर्विजयामो द्विजोत्तम

ત્યારે ભયથી કંપિત સહસ્રાક્ષ (ઇન્દ્ર)એ બૃહસ્પતિને કહ્યું— “હે દ્વિજોત્તમ, દિવસે દિવસે અમે દૈત્યો દ્વારા પરાજિત થઈએ છીએ.”

Verse 25

यथायथा रणार्थाय सदुपायान्करोम्यहम् । तथातथा पराभूतिर्जायते मे महाहवे

યુદ્ધ માટે હું જેટલા જેટલા સારા ઉપાયો કરું છું, તેટલા તેટલા જ તે મહાયુદ્ધમાં મને વારંવાર પરાજય જ થાય છે.

Verse 26

तदुपायं सुराचार्य स्वबुद्ध्या त्वं प्रचिन्तय । येन मे स्याज्जयो युद्धे तव कीर्तिरनिन्दिता ०

અતએવ, હે દેવગુરુ, તમારી સ્વબુદ્ધિથી એવો ઉપાય વિચારો કે જેથી યુદ્ધમાં મને વિજય મળે અને તમારી કીર્તિ પણ નિંદારહિત રહે.

Verse 27

सूत उवाच । ततो बृहस्पतिः प्राह चिरं ध्यात्वा शचीपतिम् । प्रहृष्टवदनो ज्ञात्वा जयोपायं महाहवे

સૂત બોલ્યા— ત્યારબાદ બૃહસ્પતિએ શચીપતિ (ઇન્દ્ર)નું લાંબા સમય સુધી ધ્યાન કરીને કહ્યું; મહાયુદ્ધમાં વિજયનો ઉપાય જાણી તેમનું મુખ આનંદથી પ્રફુલ્લિત થયું.

Verse 28

मया शक्र परिज्ञातः स उपायो महाहवे । जीयन्ते शत्रवो येन लीलयैवापि भूरिशः

હે શક્ર! મહાયુદ્ધમાં તે ઉપાય મેં જાણી લીધો છે, જેના દ્વારા, હે મહાબલવાન્ પ્રભુ, શત્રુઓ લીલામાત્રે પણ જીતાય છે।

Verse 29

यदाभीष्टं वरं तेन प्रार्थितस्त्रिपुरांतकः । तदैवं वचनं प्राह प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

જ્યારે તેણે ઇચ્છિત વર માટે ત્રિપુરાંતક (શિવ)ને પ્રાર્થના કરી, ત્યારે તે વારંવાર પ્રણામ કરીને આ વચન બોલ્યો।

Verse 30

अजेयः सर्वदेवानां त्वत्प्रसादादहं विभो । यथा भवामि संग्रामे त्वां विहाय तथा कुरु

હે વિભો! તમારા પ્રસાદથી હું સર્વ દેવતાઓ માટે અજય છું; યુદ્ધમાં તમારી પ્રત્યક્ષ હાજરી વિના પણ હું એવો જ રહું તેમ કરો।

Verse 31

न तं स्वयं महादेवः स्वशिष्यं सूदयिष्यति । विषवृक्षमपि स्थाप्य कश्छिनत्ति पुनः स्वयम्

મહાદેવ પોતે પોતાના શિષ્યને સંહારશે નહીં; વિષવૃક્ષ વાવીને તેને ફરી પોતાના હાથથી કોણ કાપે?

Verse 32

यो वै पिता स पुत्रः स्याच्छ्रुतिवाक्यमिदं स्मृतम् । तस्माज्जनयतु क्षिप्रं हरस्तन्नाशकृत्सुतम्

‘જે પિતા, તે જ પુત્ર બને’—આ શ્રુતિ-વાક્ય સ્મૃત છે; તેથી હર ઝડપથી એવો પુત્ર જનમાવે જે તેનો નાશ કરનાર હોય।

Verse 33

येन सेनाधिपत्ये तं विनियोज्य महाहवम् । कुर्मो दैत्यैः समं शस्त्रैः प्राप्नुयाम ततो जयम्

તેણેને સેનાપતિપદે નિયુક્ત કરીને અમે મહાયુદ્ધ કરીશું; દૈત્યોને સમાન શસ્ત્રોથી સામનો કરીને પછી વિજય પ્રાપ્ત કરીશું।

Verse 34

एष एव उपायोऽत्र मया ते परिकीर्तितः । विजयाय सहस्राक्ष नान्योऽस्ति भुवनत्रये

હે સહસ્રાક્ષ! વિજય માટે અહીં મેં તને કહેલો આ જ એક ઉપાય છે; ત્રિભુવનમાં બીજો કોઈ માર્ગ નથી।

Verse 35

ततो देवगणैः सर्वैः समेतः पाकशासनः । तमर्थं प्रोक्तवाञ्छंभुं विनयावनतः स्थितः

પછી પાકશાસન ઇન્દ્ર સર્વ દેવગણો સાથે શંભુ પાસે ગયો; વિનયથી નમ્ર બની ઊભો રહી પોતાનો હેતુ નિવેદન કર્યો।

Verse 36

सुतस्य जननार्थाय कुरु यत्नं वृषध्वज । येन सेनाधिपत्ये तं योजयामि दिवौकसाम्

હે વૃષધ્વજ! પુત્રજનન માટે પ્રયત્ન કરો, જેથી હું તેને દેવલોકની સેનાનો સેનાપતિ બનાવી શકું।

Verse 37

प्राप्नोम्यहं च संग्रामे विजयं त्वत्प्रसादतः । निहत्य दानवान्सर्वांस्तारकेण समन्वितान्

અને આપના પ્રસાદથી હું યુદ્ધમાં વિજય પામીશ; તારક સાથે જોડાયેલા સર્વ દાનવોને સંહાર કરીને।

Verse 38

नान्यथा विजयो मे स्यात्संग्रामे दानवैः सह । इति मां प्राह देवेज्यो ज्ञात्वा सम्यङ्महामतिः

“નહિતર દાનવો સાથેના યુદ્ધમાં મારી જીત નહીં થાય.” પરિસ્થિતિને યથાર્થ જાણી મહામતિ દેવેજ્ય (બૃહસ્પતિ) મને એમ બોલ્યા.

Verse 39

अथोवाच विहस्योच्चैः शंकरस्त्रिदशेश्वरम् । करिष्यामि वचः क्षिप्रं तव शक्र न संशयः

પછી શંકર ઊંચે હસીને ત્રિદશોના સ્વામીને બોલ્યા— “હે શક્ર, નિઃસંદેહ હું તારો વચન શીઘ્ર પૂર્ણ કરીશ।”

Verse 40

पुत्रमुत्पादयिष्यामि सर्वदैत्यविनाशकम् । यं त्वं सेनापतिं कृत्वा जयं प्राप्स्यसि सर्वदा

“હું સર્વ દૈત્યોનો વિનાશ કરનાર પુત્ર ઉત્પન્ન કરીશ. તેને સેનાપતિ બનાવી તું સદૈવ વિજય પ્રાપ્ત કરશ.”

Verse 41

एवमुक्त्वा महादेवो गत्वा कैलास पर्वतम् । गौर्या समं ततश्चक्रे कामधर्मं यथोचितम्

આમ કહી મહાદેવ કૈલાસ પર્વત પર ગયા અને પછી ગૌરી સાથે યથોચિત રીતે કામધર્મનું આચરણ કર્યું.

Verse 42

हावैर्भावैः समोपेतं हास्यैरन्यैस्तदात्मिकैः । यावद्वर्षसहस्रांतं दिव्यं चैव निमेषवत्

હાવભાવ, કોમળ ભાવ અને હાસ્ય વગેરે સમાન લક્ષણોથી યુક્ત તે દિવ્ય સમય—હજાર વર્ષના અંત સુધીનો હોવા છતાં—નિમેષ સમાન વીતી ગયો.

Verse 43

अथ देवगणाः सर्वे भयसंत्रस्तमानसाः । चक्रुर्मंत्रं तदर्थं हि तारकेण प्रपीडिताः

ત્યારે સર્વ દેવગણ ભયથી વ્યાકુળ મનવાળા થઈ, તારકથી પીડિત હોવાથી, એ જ પ્રયોજન માટે એક મંત્ર રચવા લાગ્યા.

Verse 44

सहस्रं वत्सराणां तु रतासक्तस्य शूलिनः । अतिक्रांतं न देवानां तेन कृत्यं विनिर्मितम्

શૂલિન (શિવ) રતિ-સંયોગમાં આસક્ત રહી સહસ્ર વર્ષો સુધી એમ જ રહ્યા; એ સમયગાળામાં દેવો તેમના પર આધારિત ઇચ્છિત કાર્ય સિદ્ધ કરી શક્યા નહીં.

Verse 45

तस्माद्गच्छामहे तत्र यत्र देवो महेश्वरः । संतिष्ठते समं गौर्या कैलासे विजने स्थितः

અતએવ ચાલો, જ્યાં દેવ મહેશ્વર ગૌરી સાથે સમરૂપે કૈલાસના નિર્જન સ્થાને નિવાસ કરે છે, ત્યાં જઈએ।

Verse 46

ततस्तत्रैव संजग्मुः सर्वे देवाः सवासवाः । उद्वहन्तः परामार्तिं तारकारिसमुद्भवाम्

ત્યારે ત્યાં જ વાસવ (ઇન્દ્ર) સહિત સર્વ દેવો એકત્ર થયા—તારકારિ (સ્કંદ) સંબંધે ઉદ્ભવેલી મહા વ્યથા હૃદયમાં ધારણ કરીને।

Verse 47

अथ कैलासमासाद्य यावद्यांति भवांतिकम् । निषिद्धा नंदिना तावन्न गंतव्यमतः परम्

પછી કૈલાસે પહોંચીને જ્યારે તેઓ ભવ (શિવ)ના સાન્નિધ્ય સુધી આગળ વધવા લાગ્યા, ત્યારે નંદીએ તેમને અટકાવ્યા—“આગળ જવું નહિ।”

Verse 48

रहस्ये भगवान्सार्धं पार्वत्या समवस्थितः । अस्माकमपि नो गम्यं तस्मात्तावन्न गम्यताम्

ભગવાન પાર્વતી સાથે ગુપ્ત રીતે સ્થિત છે; ત્યાં પ્રવેશ અમને પણ અગમ્ય છે. તેથી અત્યારે તો આગળ ન વધો.

Verse 49

ततस्तैर्विबुधैः सर्वैः प्रेषितस्तत्र चानिलः । किं करोति महादेवः शीघ्रं विज्ञायतामिति

પછી સર્વ દેવોએ અનિલ (વાયુ)ને ત્યાં મોકલ્યો અને કહ્યું—“મહાદેવ શું કરે છે? શીઘ્ર જાણી આવ.”

Verse 50

अथ वायुर्गतस्तत्र यत्रास्ते भगवाञ्छिवः । गौर्या सह रतासक्त आनन्दं परमं गतः

પછી વાયુ ત્યાં ગયો જ્યાં ભગવાન શિવ વિરાજમાન હતા; ગૌરી સાથે રતિમાં આસક્ત થઈ તેઓ પરમાનંદમાં લીન હતા.

Verse 51

अथ प्रचलिते शुक्रे स्थानादप्राप्तयोनिके । देवेन वीक्षितो वायुर्नातिदूरे व्यवस्थितः

અને જ્યારે શુક્ર ચળવળ પામ્યું—હજુ તે પોતાના સ્થાન કે યોનિ સુધી પહોંચ્યું ન હતું—ત્યારે દેવે નજીક ઊભેલા વાયુને જોઈ લીધો.

Verse 52

ततो व्रीडा समोपेतस्तत्क्षणादेव चोत्थितः । भावासक्तां प्रियां त्यक्त्वा मा मोत्तिष्ठेतिवादिनीम्

ત્યારે લજ્જાથી આવૃત થઈ તેઓ તે ક્ષણે જ ઊભા થયા; “ઉઠશો નહીં” એમ કહેનારી, ભાવમાં આસક્ત પ્રિયાને છોડીને.

Verse 53

अब्रवीदथ तं वायुं विनयावनतं स्थितम् । किमर्थं त्वमिहायातः कच्चित्क्षेमं दिवौकसाम्

ત્યારે વિનયથી નમ્ર બની ઊભેલા વાયુને તેમણે કહ્યું— “તું અહીં કયા હેતુથી આવ્યો છે? દેવલોકના દેવો સર્વે ક્ષેમમાં છે ને?”

Verse 54

वायुरुवाच । एते शक्रादयो देवा नंदिना विनिवारिताः । तारकेण हतोत्साहास्तिष्ठंति गिरिरोधसि

વાયુ બોલ્યો— “ઇન્દ્ર વગેરે દેવો નંદી દ્વારા અટકાવવામાં આવ્યા છે. તારકથી ઉત્સાહ ભંગ થઈ તેઓ પર્વતની ઢાળ પર અટકી રહ્યા છે.”

Verse 55

तस्मादेतान्समाभाष्य समाश्वास्य च सादरम् । प्रेषयस्व द्रुतं तत्र यत्र ते दानवाः स्थिताः

“અતએવ તેમને સંબોધી, આદરપૂર્વક આશ્વાસન આપી, જ્યાં તે દાનવો સ્થિત છે ત્યાં તેમને ત્વરિત મોકલો.”

Verse 56

अथ तानाह्वयामाम तत्क्षणात्त्रिपुरांतकः । संप्राह चविषण्णास्यः कृतांजलिपुटान्स्थितान्

ત્યારે ત્રિપુરાંતકે તત્ક્ષણે તેમને બોલાવ્યા અને ઉદાસ મુખે, અંજલિ બાંધી ઊભેલા તેમને સંબોધીને કહ્યું.

Verse 57

श्रीभगवानुवाच । युष्मत्कृते समारंभः पुत्रार्थं यो मया कृतः । स्वस्थानाच्चलिते शुक्रे कृतो मोघोद्य वायुना

શ્રીભગવાન બોલ્યા— “તમારા હિતાર્થે પુત્રપ્રાપ્તિ માટે મેં જે પ્રયત્ન આરંભ્યો હતો, તે આજે વાયુએ બીજને સ્વસ્થાનથી ચલિત કરી દીધું હોવાથી નિષ્ફળ થયો છે.”

Verse 58

एतद्वीर्यं मया धैर्यात्स्तंभितं लिंगमध्यगम् । अमोघं तिष्ठते सर्वं क्व दधामि निवेद्यताम्

ધૈર્યના બળે મેં આ પ્રચંડ વીર્યને રોકી લિંગની અંદર સ્થિર કર્યું છે. તે સર્વથા અમોઘ છે—કહો, હું તેને ક્યાં સ્થાપું?

Verse 59

येन संजायते पुत्रो दानवांतकरः परः । सेनानाथश्च युष्माकं दुर्द्धरः समरे परैः

આમાંથી એક પુત્ર જન્મશે—પરમ, દાનવોનો સંહારક. એ જ તમારો સેનાનાયક બનશે અને યુદ્ધમાં શત્રુઓ માટે દુર્ધર રહેશે.

Verse 60

एतत्कल्पाग्निसंकाशं धर्तुं शक्नोति नापरः । विना वैश्वानरं तस्माद्दधात्वेष सनातनम्

આ કલ્પાંતની અગ્નિ સમાન છે; તેને બીજો કોઈ ધારણ કરી શકતો નથી. તેથી વૈશ્વાનર (અગ્નિ) આ સનાતન શક્તિને સ્વીકારી ધારણ કરે.

Verse 61

येन तत्र प्रमुञ्चामि सुताय विजयाय च । एतद्वीर्यं महातीव्रं द्वादशार्कसमप्रभम्

જેથી હું ત્યાં પુત્રજન્મ અને વિજય માટે તેને મુક્ત કરી શકું. આ વીર્ય અતિ તીવ્ર છે, બાર સૂર્ય સમાન તેજસ્વી છે.

Verse 62

अथ प्राहुः सुराः सर्वे वह्निं संश्लाघ्य सादराः । त्वं धारयाग्ने वक्त्रांते वीर्यमेतद्भवोद्भवम्

ત્યારે સર્વ દેવોએ સાદર અগ্নિની સ્તુતિ કરીને કહ્યું—“હે અગ્ને, ભવ (શિવ)માંથી ઉત્પન્ન આ વીર્યને તારા મુખમાં ધારણ કર.”

Verse 63

ततः प्रसारयामास स्ववक्त्रं पावको द्रुतम् । कुर्वञ्छक्रसमादेशमविकल्पेन चेतसा

ત્યારે પાવક (અગ્નિ)એ ત્વરિત પોતાનું મુખ વિસ્તારી, અચલ ચિત્તે ઇન્દ્રની આજ્ઞાનું પાલન કર્યું।

Verse 64

शंकरोऽप्यक्षिपत्तत्र कामबाणप्रपीडितः । गौरीं भगवतीं ध्यायन्नानन्दं परमं गतः

ત્યાં કામબાણોથી પીડિત શંકરોએ પણ તેને નિક્ષેપ કર્યો; અને ભગવતી ગૌરીનું ધ્યાન કરતાં પરમાનંદને પામ્યા।

Verse 65

पावकोऽपि भृशं तेन कल्पाग्निसदृशेन च । दह्यमानोऽक्षिपद्भूमौ शरस्तंबे सुविस्तरे

અગ્નિ પણ તે કલ્પાંતાગ્નિ સમાન તેજથી અત્યંત દહ્યમાન થઈ, ધરતી પર વિશાળ નળકાંડા-ઝાડીઓમાં તેને પાડી દીધું।

Verse 66

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता भ्रममाणा इतस्ततः । भार्यास्तत्र मुनीनां ताः षण्णां षट्कृत्तिकाः शुभाः

એ જ સમયે અહીં-ત્યાં ભ્રમણ કરતી, ત્યાં છ મુનિઓની પત્નીઓ—શુભ ષટ્કૃત્તિકાઓ—આવી પહોંચી।

Verse 67

तासां निदेशयामास स्वयमेव शतक्रतुः । एतद्बीजं त्रिनेत्रस्य परिपाल्यं प्रयत्नतः

પછી સ્વયં શતક્રતુ (ઇન્દ્ર)એ તેમને આદેશ આપ્યો—“ત્રિનેત્ર પ્રભુનું આ બીજ સર્વ પ્રયત્નથી રક્ષવું જોઈએ।”

Verse 68

अत्र संपत्स्यते पुत्रो द्वादशार्कसमप्रभः । भवतीनामपि प्रायः पुत्रत्वं संप्रयास्यति

અહીં બાર સૂર્ય સમ તેજસ્વી પુત્ર પ્રાપ્ત થશે; અને તમારામાં પણ વિશેષ રીતે માતૃત્વ પ્રગટ થશે।