Adhyaya 7

Verse 1

। सूत उवाच । एवं ध्यायमानेन जलमाविश्य काम्यया । सृष्टं संध्याद्वयं तच्च दृश्यतेऽद्यापि वै द्विजाः

સૂત બોલ્યા—આ રીતે ધ્યાન કરતાં, કામ્ય ઇચ્છાથી જળમાં પ્રવેશ કરીને, તેણે બે સંધ્યાઓ સર્જી; હે દ્વિજોઃ તે આજે પણ દેખાય છે.

Verse 2

ततो देवगणाः सर्वे सृष्टास्तेन महात्मना । वैमानिकाश्च ये केचिन्नक्षत्राणि ग्रहास्तथा

ત્યારબાદ તે મહાત્માએ સર્વ દેવગણોની સૃષ્ટિ કરી; તેમજ જે કોઈ વૈમાનિક દિવ્યજીવો, નક્ષત્રો અને ગ્રહો પણ સર્જ્યા.

Verse 3

मनुष्योरगरक्षांसि वीरुधो वृक्षसंयुताः । सप्तर्षयो ध्रुवाद्याश्च ये चान्ये गगनेचराः

માનવ, નાગ અને રાક્ષસો ઉત્પન્ન થયા; લતાઓ સાથે વૃક્ષો તથા વનસ્પતિઓ પણ પ્રગટ થઈ. સપ્તર્ષિ, ધ્રુવ આદિ અને અન્ય ગગનચર સત્તાઓ પણ જન્મી.

Verse 4

एवं हि भगवान्सृष्ट्वा विश्वामित्रः स मन्युमान् । स्वकीयेष्वथ कृत्येषु योजयामास तांस्ततः

આ રીતે સર્જન કરીને, ક્રોધભર્યા સંકલ્પવાળા પૂજ્ય વિશ્વામિત્રે પછી તેમને પોતાના જ નિર્ધારિત કાર્યોમાં નિયોજિત કર્યા.

Verse 5

एतस्मिन्नेव काले तु द्वौ सूर्यो युगपद्दिवि । उदितौ रात्रिनाथौ च जाताश्च द्विगुणा ग्रहाः । द्विगुणानि च भान्येव सह सप्तर्षिभिर्द्विजाः

એ જ સમયે આકાશમાં એકસાથે બે સૂર્ય ઉદય થયા અને રાત્રિનાથ—બે ચંદ્ર પણ પ્રગટ થયા. ગ્રહો દ્વિગુણ થયા; તેમ જ તેજસ્વી નક્ષત્રો પણ—હે દ્વિજોનાં, સપ્તર્ષિઓ સાથે બધું દ્વિગુણ દેખાયું.

Verse 6

एवं वियति ते सर्वे स्पर्द्धमानाः परस्परम् । दृश्यंते द्विगुणीभूता जनविभ्रमकारकाः

આ રીતે આકાશમાં તેઓ બધા પરસ્પર સ્પર્ધા કરતા હોય તેમ દ્વિગુણ બની દેખાયા અને જનને ભ્રમમાં નાખનાર બન્યા.

Verse 7

एतस्मिन्नन्तरे शक्रः सह सर्वेर्दिवालयैः । जगाम तत्र यत्रास्ते भगवान्कमलासनः

આ દરમિયાન શક્ર (ઇન્દ્ર) સર્વ દેવલોકવાસીઓ સાથે ત્યાં ગયો, જ્યાં કમલાસન ભગવાન (બ્રહ્મા) નિવાસ કરતા હતા.

Verse 8

प्रोवाचाथ प्रणम्योच्चैः कृतांजलिपुटः स्थितः । स्तुतिं कृत्वा सुरैः सार्धं वेदोक्तैः स्तवनैर्द्विजाः

પછી તે ઊંચા સ્વરે બોલ્યો—નમ્રતાથી પ્રણામ કરીને, કરજોડી ઊભો રહ્યો. દેવો સાથે વેદોક્ત સ્તવનો દ્વારા સ્તુતિ કરીને, હે દ્વિજોએ, તેણે કહ્યું.

Verse 9

सृष्टिः कृता सुरश्रेष्ठ विश्वामित्रेण सांप्रतम् । मनुष्ययक्षसर्पाणां देवगंधर्वरक्षसाम्

હે દેવશ્રેષ્ઠ! વિશ્વામિત્રે હમણાં જ નવી સૃષ્ટિ રચી છે—માનવ, યક્ષ, સર્પ, દેવ, ગંધર્વ અને રાક્ષસોની।

Verse 10

तस्माद्वारय तं गत्वा स्वयमेव पितामह । यावन्न व्याप्यते सर्वं तत्सष्ट्येदं चराचरम्

અતએવ, હે પિતામહ (બ્રહ્મા)! તમે સ્વયં જઈને તેને રોકો; નહિંતર આ ચરાચર જગત તે (નવી) સૃષ્ટિથી સર્વત્ર વ્યાપી જશે।

Verse 11

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तेनैव सहितो विधिः । गत्वोवाच जगन्मित्रं विश्वामित्रं मुनीश्वरम्

તેના વચન સાંભળી વિધાતા બ્રહ્મા તેની સાથે જ ગયા; જઈને જગન્મિત્ર, મુનીશ્વર વિશ્વામિત્રને સંબોધીને કહ્યું.

Verse 12

निवृत्तिं कुरु विप्रर्षे सांप्रतं वचनान्मम । सृष्टैर्यावन्न नश्यंति सर्वे देवाः सवासवाः

હે વિપ્રશ્રેષ્ઠ! મારા વચનથી હમણાં જ નિવૃત્ત થાઓ; આ સૃષ્ટિના કારણે ઇન્દ્રসহ સર્વ દેવો નાશ પામે તે પહેલાં।

Verse 13

विश्वामित्र उवाच । अनेनैव शरीरेण त्रिशंकुर्नृपसत्तमः । यदि गच्छति ते लोके तत्सृष्टिं न करोम्यहम्

વિશ્વામિત્ર બોલ્યા—જો શ્રેષ્ઠ રાજા ત્રિશંકુ આ જ દેહ સાથે તમારા લોકમાં જાય, તો હું તે નવી સૃષ્ટિ રચીશ નહીં.

Verse 14

ब्रह्मोवाच । एष गच्छतु भूपालो मया सह त्रिविष्टपम् । अनेनैव शरीरेण त्वत्प्रसादान्मुनीश्वर

બ્રહ્મા બોલ્યા—હે મુનીશ્વર, તારા પ્રસાદથી આ રાજા આ જ દેહ સાથે મારી સાથે ત્રિવિષ્ટપ (સ્વર્ગ)માં જાય.

Verse 15

विरामं कुरु सृष्टेस्त्वं नैतदन्यः करिष्यति । न कृतं केनचिल्लोके तत्कर्म भवता कृतम्

હવે તું તારી સૃષ્ટિ-ક્રિયાને વિરામ આપ; આ કાર્ય બીજો કોઈ કરી શકશે નહીં. જગતમાં જે કોઈએ ન કર્યું, તે કર્મ તું કર્યું છે.

Verse 17

तथाऽक्षयास्तु मे देव सृष्टिस्तव प्रसादतः । या कृता न करिष्यामि भूयो ऽन्यां पद्मसंभव

તથાસ્તુ, હે દેવ! તારા પ્રસાદથી મારી સૃષ્ટિ અક્ષય રહે. હે પદ્મસમ્ભવ, જે રચાઈ છે તે પછી હું ફરી બીજી સૃષ્ટિ રચીશ નહીં.

Verse 18

व्रह्मोवाच । भविष्यति ध्रुवा विप्र सृष्टिर्या भवता कृता । परं सर्वेषु कृत्येषु यज्ञार्हा न भविष्यति

બ્રહ્મા બોલ્યા—હે વિપ્ર, તારા દ્વારા રચાયેલી સૃષ્ટિ નિશ્ચયે ધ્રુવ રહેશે; પરંતુ સર્વ ધાર્મિક કૃત્યોમાં તે યજ્ઞમાં આહુતિ લેવા યોગ્ય નહીં હોય.

Verse 19

एवमुक्त्वा समादाय त्रिशंकुं प्रपितामहः । ब्रह्मलोकं गतो हृष्टो मुनिस्तत्रैव संस्थितः

આમ કહી પ્રપિતામહે ત્રિશંકુને સાથે લઈ હર્ષિત થઈ બ્રહ્મલોકમાં ગયા; મુનિ પણ ત્યાં જ સ્થિર રહ્યા।